search

قاعدگی نامنظم چیست و چرا رخ می‌دهد؟

clock icon زمان خواندن 9 دقیقه ساینا یعسوبی جمعه, 09 آبان 1399, 23:05

قاعدگی نامنظم چیست و چرا رخ می‌دهد؟
چرخه­ قاعدگی شما از اولین روز آخرین پریود شما آغاز می­‌شود و تا روز اول شروع پریود بعدی­ ادامه دارد. در صورتی شما دچار قاعدگی نامنظم هستید که این چرخه تا ۳۸ روز یا بیش­تر از آن ادامه پیدا کند یا مدت زمان این چرخه مقدار ثابتی نباشد و مدام تغییر کند. در ادامه مطلب درباره علل بروز نامنظم شدن پریود بیشتر می‌خوانید.

قاعدگی­‌های نامنظم دلایل مختلفی دارند؛ از تغییرات سطح هورمون­‌ها گرفته تا سایر بیماری­‌های زمینه­‌ای می‌­تواند دلیل تاخیر در پریود شما یا همان نامنظمی در قاعدگی­‌تان شود. دلیل اینکه چرا شما دچار عادت ماهیانه نامنظم هستید را پزشک متخصص باید تشخیص دهد. در این مقاله، اشاره­ مختصری به دلایل وقوع نامنظمی در پریود خواهیم کرد و علائم آن­ها را برای‌تان شرح خواهیم داد تا بیش­تر با قاعدگی نامنظم  آشنا شوید.

فهرست مطالب

دلایل بروز قاعدگی نامنظم چیست

  • حاملگی

بارداری باعث می­‌شود شما پریود نشوید یا بروز تنها لکه‌­هایی از خون را مشاهده کنید. دیگر علائمی که با آن می­‌توان به باردار بودن خود پی برد شامل:

  • حالت تهوع
  • احساس ناخوشایند صبحگاهی
  • حساسیت به بوها
  • خارش نوک پستان­‌ها یا حساسیت داشتن نسبت به لمس آن­ها و حس سوزن سوزن شدن نوک پستان­‌ها
  • خستگی مفرط

دلایل بروز قاعدگی نامنظم چیست

اگر شما پریود نشده یا متوجه تغییراتی در پریود خود شدید و در کنار آن رابطه­ جنسی داشتید، می­‌توانید تست­‌های حاملگی خانگی تهیه کرده یا نزد پزشک خود بروید تا از باردار بودن یا نبودن خود مطمئن شوید.

اگر باردار هستید و دردی تیز و چاقویی مانندی در لگن یا شکم داشتید که بیش از چند دقیقه طول بکشد، بلافاصله به پزشک مراجعه کنید تا از بروز حاملگی خارج رحمی یا سقط پیشگیری شود. در این مطلب از وبسایت سبک زندگی می‌توانید درباره نشانه‌ های بارداری بیشتر بخوانید.

  • داروهای ضد بارداری هورمونی

قرص‌­های ضد بارداری هورمونی و دستگاه­‌های داخل رحمی (به منظور جلوگیری از بارداری در داخل رحم قرار می­‌گیرند) حاوی هورمون می‌­توانند باعث پریود نامنظم شوند. قرص‌­های ضد بارداری ممکن است باعث بروز لکه بینی بین دوره­‌ها شده و میزان خونریزی در دوران پریود را کاهش دهد.

IUD (وسیله‌­ای است که در درون حفره­ رحم قرار داده می‌­شود. این وسیله به شکل T است که در قسمت بالای حفره­ رحم قرار داده شده و از بارداری جلوگیری می‌کند) ممکن است سبب خونریزی شدیدتر و بیش­تر از مواقع عادی شود.

  • شیردهی

شیر دهی در زنان یکی از دلایلی است که به داشتن پریود­های نامنظم می‌­انجامد. پرولاکتین هورمونی است که در فرایند شیردهی نقش دارد. پرولاکتین سبب کاهش چشم­گیر هورمون­های تولید مثل شده و پریود­هایی با خونریزی کم­تر و قاعدگی سبک­تری را ایجاد خواهد کرد. پس از پابان دوره­ شیردهی روند پریود شدن شما نیز به حالت سابق خود باز خواهد گشت.

  • پیش یائسگی

پیش یائسگی به دوره­ قبل از ورود به یائسگی گفته می­‌شود. این دوره معمولا در سن چهل سالگی رخ خواهد داد، ولی ممکن است زودتر نیز اتفاق بیفتد. شما ممکن است علائم و نشان­ه‌های آن را که با تغییرات در قاعدگی شما شروع می‌­شود به مدت ۴ تا ۸ سال تجربه کنید. تغییرات نوسانی سطح استروژن در این مدت باعث طولانی‌­تر شدن یا کوتاه‌­تر شدن دوره­‌های قاعدگی می‌­شود.

علائم و نشانه­‌های دیگر پیش یائسگی عبارتند از:

  • گر گرفتگی
  • تعریق شبانه
  • تغییرات خلقی
  • مشکل خواب
  • خشکی واژن

سندرم تخمدان پلی کیستیک

  • سندرم تخمدان پلی کیستیک (PCOS)

پریودهای نامنظم رایج‌­ترین علائم PCOS است. اگر به PCOS مبتلا هستید، ممکن است پریود شما دچار تاخیر شده و پریود نشوید و اگر پریود شدید خونریزی زیادی داشته باشید.

همچنین افراد مبتلا به PCOS ممکن است این علائم را نیز تجربه کنند:

  • ناباروری
  • موهای زائد صورت و بدن
  • حالت طاسی
  • افزایش وزن یا چاقی
  • اختلالات تیروئیدی

یک مطالعه انجام شده در سال ۲۰۱۵ نشان داد که ۴۴ درصد از شرکت­ کنندگان که پریود­های نامنظم داشتند دچار اختلالات تیروئیدی نیز بودند.

کم کاری تیروئید یا تروئید کم کار باعث طولانی‌­تر شدن دوره­ قاعدگی و افزایش خونریزی و گرفتگی عضلات می‌­شود. همچنین ممکن است خستگی مفرط، حساسیت به سرما و افزایش وزن را تجربه کنید.

مقادیر بالای هورمون­‌های تیروئید که در پرکاری تیروئید مشاهده می­‌شود می‌­تواند دوره­‌های کوتاه‌­تر و خونریزی کم­تری را ایجاد کند.

از دیگر علائم پرکاری تیروئید شامل:

  • کاهش وزن ناگهانی
  • اضطراب و استرس
  • تپش قلب

ایجاد ورم در پایه­ گردن شما نیز از علائم رایج اختلال تیروئید است.

  • فیبروئید رحم

فیبروم‌­ها تومورهای عضلانی هستند که در دیواره­ رحم رشد می­‌کنند. بیش­تر فیبروئید­ها غیر سرطانی بوده و اندازه­‌های مختلفی دارند. فیبروئیدها، از اندازه­ دانه­ سیب گرفته تا اندازه­ گریپ فروت متغیر هستند.

فیبروم­‌ها می‌­توانند باعث دردناکی دوره­ قاعدگ شده و با خونریزی شدید همراه است که باعث کم خونی می‌شود. همچنین ممکن است علائم زیر را تجربه کنید

  • درد لگن
  • فشار بر روی کمر و کمر درد
  • درد پا در هنگام رابطه­ی جنسی

اکثر فیبروم‌­ها نیازی به درمان ندارند و در صورت بروز کم خونی، علائم به وجود آمده را می‌­توان با داروهای مسکن بدون نسخه و یک مکمل آهن کنترل کرد.

آندرومتریوز قاعدگی نامنظم

  • آندرومتریوز

آندرومتریوز از هر ۱۰ زن ۱ نفر را در دوران باروری درگیر می‌­کند. آندرومتریوز شرایطی است که بافت آندرومتر (لایه­ی داخلی رحم) در بیرون از محل اصلی خود (رحم) تشکیل می­‌شود.

آندرومتریوز موجب دردها و گرفتگی­‌های بسیار دردناک در دوران قاعدگی می‌­شوند. آندرومتریوز همچنین باعث خونریزی شدید، دوره­‌های پریود طولانی و خونریزی بین دوره‌­ها خواهد شد.

علائم دیگر شامل موارد زیر هستند:

  • معده درد
  • دفع دردناک مدفوع
  • درد در حین و بعد از رابطه­ جنسی
  • نازایی

جراحی اکتشافی تنها راه تشخیص آندرومتریوز است. در حال حاضر هیچ درمانی برای این بیماری وجود ندارد، اما علائم آن را می‌­توان با دارو و هورمون درمانی کنترل کرد.

  • داشتن اضافه وزن

چاقی مفرط یکی از علل اصلی پریودهای نامنظم شناخته شده است. تحقیقات نشان داده‌­اند اضافه وزن بر روی سطح هورمون­‌ها و میزان انسولین تاثیر می­‌گذارد و باعث اختلال در چرخه­ قاعدگی می‌شود.

اضافه وزن مکرر نیز باعث نامنظمی در قاعدگی می­‌شود. اضافه وزن و پریود نامنظم از نشانه­‌های معمول PCOS و کم کاری تیروئید است و باید توسط پزشک بررسی شود.

  • از دست دادن وزن زیاد و اختلال در خوردن

کاهش وزن سریع یا کاهش وزن بیش از اندازه باعث اختلال در پریود و بروز نامنظمی در آن می‌­شود. عدم مصرف میزان کالری مورد نیاز باعث بروز مشکل در تولید هورمون­‌های مورد نیاز برای تخمک گذاری خواهد شد.

اگر شاخص جرم بدنی شما از ۱۸.۵ یا پایین‌­تر باشد شما دچار کمبود وزن هستید. در کنار نامنظمی پریود شما سردرد، خستگی مفرط و از دست دادن موهایتان را نیز تجربه خواهید کرد. برای اندازه‌گیری bmi، مطلب شاخص توده بدنی را بخوانید. 

با مشاهده این علائم، بی‌درنگ به پزشک مراجعه کنید:

  • اگر کمبود وزن دارید
  • اگر ناگهان بدون هیچ دلیل مشخصی وزن زیادی کم کردید
  • اگر اختلال در غذا خوردن دارید

علائم قاعدگی نامنظم

  • ورزش بیش از اندازه

تحقیقات صورت گرفته درباره­ این موضوع نشان می­‌دهند که ورزش یا فعالیت شدید باعث ایجاد تداخل در هورمون­‌های قاعدگی می­‌شود. زنان ورزشکار و زنانی که در تمرینات فشرده و فعالیت‌ه­ای بدنی مثل رقص باله شرکت می­‌کنند اغلب دچار آمنوره که همان توقف پریود است، شده قاعدگی نامنظم را تجربه می‌کنند. 

کاهش تمرینات و افزایش کالری ممکن است به شما در بازیابی و برطرف کردن نامنظمی­های پریود کمک کند.

  • استرس

تحقیقات نشان داده است که استرس در چرخه­ قاعدگی شما اختلال ایجاد می­‌کند. این اختلال به واسطه­ تاثیرگذاری استرس بر قسمتی از مغز که وظیفه­ کنترل هورمون­‌های موثر در قاعدگی را دارد صورت می‌­گیرد. پس از برطرف شدن استرس، چرخه پریود شما باید به حالت عادی برگردد.

  • داروها

بعضی از داروهای مشخص شده می­‌توانند در چرخه­ قاعدگی شما مشکل به وجود آورده و باعث نامنظمی در پریود شود. این داروها عبارتند از:

  • درمان جایگزینی هورمون
  • رقیق کننده­ خون
  • داروی تیروئید
  • داروی صرع
  • داروهای ضد افسردگی
  • داروهای شیمی درمانی
  • آسپرین
  • ایبوپروفن

درباره­ تعویض داروها با پزشک خود مشورت کنید.

راه های درمان قاعدگی نامنظم

سرطان دهانه­ رحم و سرطان آندرومتری و تاثیر آن در قاعدگی نامنظم

سرطان­‌های دهانه­ رحم و آندومتری می‌­توانند سبب بروز اختلالاتی در چرخه­ قاعدگی شما شوند. این تغییرات و اختلالات شامل خونریزی بین دوره­‌ها و خونریزی شدید در دوران پریود است. خونریزی در حین رابطه­ جنسی یا بعد از آن و ترشحات غیر معمول از دیگر نشانه­‌ها و علائم این نوع سرطان­‌هاست.

به این توجه داشته باشید که این علائم صرفا به معنای سرطان نیستند و می‌­توانند به مسائل دیگر نیز اشاره کنند، پس برای اطمینان بیش­تر به پزشک خود مراجعه کنید.

چه زمانی باید به پزشک مراجعه کرد

دلایل زیادی برای وقوع پریود نامنظم وجود دارد که بسیاری نیاز به درمان دارویی دارند. وقتی این علائم را مشاهده کردید یک وقت با دکتر خود بگیرید:

  • پریود شما به مدت ۳ ماه متوقف شده و شما باردار نیستید.
  • قاعدگی نامنظم و ناگهانی را تجربه می‌کنید
  • شما پریودی را تجربه کردید که دوران خونریزی بیش از ۷ روز بوده است.
  • شما به پد بهداشتی یا تامپون بیش­تر از یکی در طول یک یا دو ساعت نیازمندید.
  • شما درد زیاد و غیرقابل تحملی را در دوران پریود خود متحمل می‌­شوید.
  • فواصل بین پریود­های شما کم­تر از ۲۱ روز یا بیش­تر از ۳۵ روز است.
  • شما تجربه­ لکه بینی در بین هر دوره پریود دارید.
  • شما علائم دیگری از جمله تب و ترشحات غیرمعمول دارید.

قاعدگی نامنظم

پزشک شما درباره­ تاریخچه­ پزشکی شما از شما سوال خواهد کرد و باید از موارد زیر آگاه باشید:

  • هرگونه استرس و مشکلات احساسی که در حال حاضر تجربه می‌­کنید.
  • هرگونه تغییرات وزنی
  • مقدار و شدت ورزشی که انجام می‌­دهید.

بعضی از آزمایشات پزشکی می‌­تواند به تشخیص درست پزشک کمک کنند این آزمایشات شامل این موارد می‌شوند:

  • معاینه­ لگن
  • آزمایش خون
  • سونوگرافی شکم
  • سونوگرافی ترانس واژینال
  • سی تی اسکن
  • ام آر ای

تشخیص قاعدگی نامنظم

درمان قاعدگی نامنظم

درمان پریودهای نامنظم بستگی به دلیل و علت بروز قاعدگی نامنظم دارد و ممکن است به یک دوره دارو درمانی نیاز داشته باشد. پزشک شما ممکن است یک یا چندتا از این درمان­ها را به شما پیشنهاد کند:

  • داروهای پیشگیری از بارداری به صورت قرص­‌های خوردنی.
  • IUD هورمونی
  • داروی تیروئید
  • متفورمین
  • کاهش وزن یا افزایش آن
  • ورزش و انجام فعالیت­‌های بدنی
  • مکمل­‌های ویتامین دی

تکنیک‌­های کاهش استرس هم ممکن است در درمان قاعدگی نامنظم موثر باشند، مثل تکنیک­‌های زیر:

درمان قاعدگی نامنظم با مدیتیشن

چگونه می‌­توان قاعدگی خود را پیگیری کرد

پیگیری روند قاعدگی، ایده خوبی است، حتی زمانی که شما دارای پریود منظمی هستید. شما می‌­توانید پریود خود را بر روی یک تقویم علامت زده یا در یک دفتر یادداشت کنید. حتی می‌­توانید از اپلیکیشن­‌های موجود مخصوص این کار استفاده کنید.

با نوشتن روز اول پریود خود یا علامت زدن آن در تقویم و اپ پیگیری پریود خود را آغاز کنید. با گذشت چند ماه شما خواهید فهمید که آیا پریود­های شما منظم هستند یا نامنظم؟

موارد زیر را در هر دوره­ی پریود خود پیگیری و یادداشت کنید:

  • علائم PMS مثل سردرد، گرفتگی، حساسیت پستان‌­ها، نفخ و تغییرات روحی
  • هر زمانی که شروع به خونریزی کردید و اینکه آیا زودتر یا دیرتر از موعود مشخص خود بوده است.
  • میزان خونریزی چقدر بوده است که شامل جزئیاتی درباره­ تعداد مصرفی پد بهداشتی و تامپون می‌­شود.
  • علائم دوران قاعدگی خود مثل گرفتگی، درد کمر و سایر نشانه­‌ها و میزان شدت آن­ها.
  • مدت زمان دوران پریود شما چقدر بوده و آیا مدت زمان آن کم­تر یا بیش­تر از حالت معمول آن بوده است.

پیگیری روند قاعدگی

سخن آخر

پریود­های نامنظم می‌­توانند دلایل بی‌­شماری داشته باشند و بعضی از این نشانه­‌ها بسیار حائز اهمیت هستند. پزشک شما می‌­تواند به علل قاعدگی نامنظم شما پی ببرد و به شما کمک کند تا دوباره پریودهای منظمی را تجربه کنید. رعایت یک رژیم غذایی متعادل، انجام فعالیت بدنی و حرکات ورزشی به صورت منظم و اجتناب از استرس نیز می‌­توانند در این راه کمک کننده باشند.