search

رژیم غذایی مناسب پس از جراحی کیسه‌ صفرا

clock icon زمان خواندن 6 دقیقه مونا عامری سه شنبه, 30 اردیبهشت 1399, 09:01

رژیم غذایی مناسب پس از جراحی کیسه‌ صفرا
یکی از عوارض مهم جراحی کیسه صفرا اضافه وزن است. هر چند کبد برخی از مسئولیت‌های کیسه صفرا در بدن را انجام می‌دهد اما لازم است در دوران نقاهت پس از برداشتن کیسه صفرا رژیم غذایی توصیه شده توسط پزشکان کاملا رعایت شود. در این رژیم غذایی توصیه اول مصرف مایعات است و پس از آن باید اندک اندک غذای جامد وارد سبد غذایی فرد شود که آن هم شرایط خاص خود را دارد و باید از غذاهای چرب و برخی محصولات لبنی و پروتئینی پرهیز کرد. این مقاله به شکل کامل رژیم غذایی بعد از جراحی کیسه‌ صفرا را بررسی کرده است.

اگر کیسه ‌صفرا دچار بیماری مانند سنگ کیسه ‌صفرا شود، پزشکان ممکن است عمل جراحی برداشتن کیسه‌ صفرا را توصیه کنند. کیسه‌ صفرا عضوی از بدن است که بدون آن نیز می‌توان به زندگی ادامه داد، ولی به مدتی زمان برای سازگاری با فقدان آن نیاز است. بر اساس داده‌های علمی، بیشتر افراد پس از برداشتن کیسه ‌صفرا دچار مشکلات گوارشی نمی‌شوند. ولی در صورت برزو مشکل گوارشی باید از مصرف برخی غذا‌ها خودداری کرد. بسته به توانایی بدن برای سازگاری، می‌توان رژیم غذایی را کوتاه‌مدت یا برای همیشه تغییر داد. در ادامه راجع به رژیم غذایی بعد از عمل کیسه‌ صفرا اطلاعات کاملی در اختیار شما قرار گرفته است.

آنچه در ادامه می‌خوانید:

کیسه ‌صفرا و گوارش

تغییرات رژیم غذایی پس از برداشتن کیسه‌صفرا

الزامات رژیم غذایی بعد از جراحی کیسه‌ صفرا چیست؟

آیا پاک‌سازی کیسه ‌صفرا موثر است

چه زمانی باید با پزشک معالج درباره مشکلات پس از جراحی کیسه ‌صفرا تماس گرفت


کیسه ‌صفرا و گوارش

کیسه ‌صفرا عضوی کوچک از بدن است که زیر کبد قرار دارد. عملکرد اصلی کیسه‌ صفرا ذخیره، تغلیظ و ترشح صفراست، مایعی که توسط کبد ساخته می‌شود و به هضم غذا‌های چرب کمک می‌کند. در صورت نیاز به انجام عمل جراحی برداشتن کیسه ‌صفرا، کبد همچنان می‌تواند مقدار کافی صفرا برای هضم طبیعی غذا تولید کند. ولی به‌جای ذخیره در کیسه صفرا، صفرا مستقیم از کبد وارد روده کوچک می‌شود.

شاید خواندن این مقاله هم برایتان جالب باشد:

بهترین رژیم غذایی کم کالری هفتگی

همچنانکه بدن با وضعیت جدید سازگار می‌شود، ممکن است برای هضم برخی غذا‌ها در روز‌ها و هفته‌های پس از برداشتن کیسه‌صفرا (یا کوله‌سیستکتومی) مشکلاتی به‌وجود آید. با رژیم غذایی عمل کیسه صفرا تلاش می‌شود این مشکلات کاهش یابد.

کیسه صفرا در کجای بدن قرار دارد

تغییرات رژیم غذایی پس از برداشتن کیسه‌ صفرا

پس از عمل جراحی برداشتن کیسه‌ صفرا، بیمار باید دستور‌های غذایی پزشک معالج خود را با دقت انجام دهد. در صورت بستری‌بودن، تیم پزشکی بلافاصله پس از جراحی به شما کمک می‌کند تا رژیم غذایی خود را از رژیم غذایی مایع به رژیم غذایی جامد تغییر دهید. اگر فرد دوران نقاهت را در خانه می‌گذراند، باید در ابتدا فقط مایعات، سوپ رقیق و ژله مصرف کند. با آغاز بهبودی، می‌توان به‌تدریج غذا‌های جامد را وارد رژیم غذایی بعد از جراحی کیسه‌ صفرا کرد. ولی در صورت بروز نفخ، اسهال و گاز معده در این مدت، ممکن است  فرد مجبور شود از مصرف برخی غذا‌ها خودداری کند. بیشتر افراد یک ماه پس از عمل جراحی کیسه ‌صفرا، می‌توانند به رژیم غذایی طبیعی خود بازگردند.

الزامات رژیم غذایی بعد از جراحی کیسه‌ صفرا چیست؟

پس از عمل جراحی برداشتن کیسه‌صفرا تا سازگاری بدن با وضعیت جدید، بهتر است به مدت چند هفته از مصرف غذا‌های خیلی چرب خودداری شود.

غذا‌های خیلی چرب شامل موارد زیر هستند:

  • غذا‌های سرخ‌شده مانند سیب‌زمینی سرخ‌کرده و چیپس
  • گوشت‌های چرب مانند بیکن، کالباس بالونی، گوشت چرخ‌کرده و دنده
  • محصولات لبنی پر‌چرب مانند کره، پنیر، بستنی، خامه، شیر کامل و خامه ترش
  • پیتزا
  • غذا‌های تهیه شده با پیه یا کره
  • سوپ یا سس‌های خامه‌ای
  • عصاره گوشت
  • شکلات
  • روغن‌ها به ویژه روغن پالم و روغن نارگیل
  • پوست مرغ یا بوقلمون

عمل کیسه صفرا

برخی غذا‌های دارای فیبر زیاد و غذا‌های نفاخ نیز می‌توانند پس از عمل جراحی کیسه‌ صفرا مشکلاتی را ایجاد کنند، بنابراین بهتر است به‌تدریج وارد رژیم غذایی شوند.

این غذا‌ها عبارتند از:

نان‌های سبوس‌دار و غلات صبحانه

  • آجیل‌ها
  • تخمه‌ها
  • حبوبات
  • کلم بروکسل
  • بروکلی
  • گل‌کلم
  • کلم

گنجاندن فیبر‌های محلول‌تر در رژیم غذایی، می‌تواند با کمک به تنظیم اجابت مزاج برای فرد مفید باشد. جو و جو دوسر منابع خوب فیبر محلول هستند. بهتر است از مصرف وعده‌های بزرگ خودداری شود، زیرا بدن نمی‌تواند به اندازه قبل صفرا ذخیره کند. وعده‌های کوچک‌تر با دفعات بیشتر، آسان‌تر هضم می‌شوند. مدتی پس از برداشتن کیسه‌صفرا، غذا‌های پر‌ادویه نیز می‌توانند مشکل گوارشی ایجاد کنند. نکته‌ای که باید در رژیم غذایی عمل کیسه صفرا به آن توجه کافی شود.

برای فهمیدن اینکه چه غذا‌هایی، در صورت وجود، پس از جراحی مشکل ایجاد می‌کنند، می‌توان غذا‌ها را در دفتری یادداشت کرد. در این دفتر می‌توان زمان بازگرداندن یک غذای خاص به رژیم غذایی و نیز علائم گوارشی را ثبت کرد تا ارتباط احتمالی این دو با یکدیگر مشخص شود. در صورت نیاز به یک رژیم غذایی بعد از جراحی کیسه‌ صفرا، می‌توان از پرشک معالج درخواست کرد تا فرد را به یک متخصص تغذیه معتبر معرفی کند.

آیا پاک‌سازی کیسه ‌صفرا موثر است

گاهی اخباری درباره درمان جایگزین در اینترنت و شبکه‌های مجازی پخش می‌شوند، ولی خواندن درباره یک درمان در منابع مختلف به معنی موثر یا حتی ایمن بودن آن نیست. یکی از درمان‌های جایگزین به پاکسازی کیسه‌ صفرا مشهور است، که اغلب به‌عنوان درمانی برای سنگ کیسه ‌صفرا یا درمان جایگزین برداشتن کیسه‌ صفرا تبلیغ می‌شود.

دستورالعمل‌های مختلفی برای این روش پاک‌سازی وجود دارند، ولی بیشتر آن‌ها شامل نوشیدن مقدار زیادی آب مرکبات، نمک اپسوم (نمک حمام)، نمک و روغن زیتون هستند. وعده‌های تبلیغاتی ممکن است جذاب به‌نظر برسند، به‌ویژه اگر فرد با هزینه‌ها و گرفتاری‌های عمل کیسه‌ صفرا رو‌به‌رو باشد.

دکتر سانجی جاگانات، متخصص گوارش در شهر رالی ایالت کارولینای شمالی، می‌گوید که هیچ روش شست‌وشو یا پاکسازی کیسه‌ صفرا وجود ندارد که اثبات شده‌ باشد می‌تواند سنگ کیسه ‌صفرا را بشکند یا از بین ببرد. دکتر جاگانات می‌گوید: «هیچ مدرک معتبری وجود ندارد که نشان دهد این روش‌ها با اطمینان این درمان را انجام می‌دهند». دکتر جاگانات می‌گوید افرادی که این روش‌های درمانی را به‌کار می‌برند اغلب به اجابت مزاج پی‌در‌پی دچار می‌شوند که حاوی اجسام گردی است که تصور می‌شود سنگ کیسه‌صفرا باشند. ولی او متذکر می‌شود که اجسام مشاهده‌شده در‌ واقع از مخلوط شدن روغن با صفرا، مایع درون کیسه‌صفرا که چربی را هضم می‌کند، ایجاد شده‌اند. او می‌گوید: «صفرا با روغن زیتون مخلوط و صابونی زرد‌رنگ ایجاد می‌‌کند. در بیشتر موارد هیچ سنگ واقعی عملا توسط کیسه ‌صفرا دفع نمی‌شود». افراد باید درباره هر محصولی که به‌عنوان درمان گیاهی کیسه‌ صفرا در بازار عرضه می‌شود هوشیار باشند. دکتر جاگانات هشدار می‌دهد: «مشکل همه درمان‌های گیاهی این است که هیچ مقرراتی در سازمان غذا و دارو درباره آن‌ها وضع نشده‌است».

 او می‌افزاید کار عاقلانه این است که همیشه پیش از مصرف هر گونه درمان بدون نسخه برای بیماری‌های کیسه ‌صفرا با پزشک معالج مشورت شود. 

پاکسازی کیسه صفرا

چه زمانی باید با پزشک معالج درباره مشکلات پس از جراحی کیسه ‌صفرا تماس گرفت

هرچند داشتن علائم مرتبط با غذا پس از جراحی طبیعی است، ولی اگر فرد هریک از علائم زیر را مشاهده کرد باید با پزشک معالج خود تماس بگیرد، زیرا این علائم ممکن است بیانگر مشکلات جدی‌تر باشند:

  • درد ناحیه شکم مزمن، به‌ویژه اگر شدید شود
  • تهوع یا استفراغ شدید
  • زردی یا یرقان (زرد شدن پوست و چشم‌ها)
  • عدم اجابت مزاج بیشتر از سه روز پی‌در‌پی پس از جراحی
  • عدم توانایی در دفع گاز بیش از سه روز پس از جراحی
  • اسهال مداوم که بیش از سه روز پس از جراحی ادامه داشته باشد