آیا بیماران کلیوی بیشتر در معرض کرونا قرار دارند - سبک زندگی
search

آیا بیماران کلیوی بیشتر در معرض کرونا قرار دارند

clock icon زمان خواندن 15 دقیقه ساناز خادم سه شنبه, 20 خرداد 1399, 14:24

آیا بیماران کلیوی بیشتر در معرض کرونا قرار دارند
احتمال شدیدتر بودن کرونا در افراد مبتلا به بیماری‌های کلیوی و سایر بیماری‌های مزمن بیشتر است. این در حالی است که در برخی از افراد پس در اثر ابتلا به ویروس کرونا علائمی از بیماری‌های حاد کلیوی مشاهده شده. چنانچه به بیماری‌های مزمن مبتلا هستید و یا داروهای سرکوب‌کننده سیستم ایمنی مصرف می‌کنید، با این راهکارها خطر ابتلا به کرونا را به حداقل برسانید. در ادامه تاثیر کرونا بر بیماران کلیوی را شرح داده‌ایم.

افرادی که دیالیز انجام می‌دهند سیستم ایمنی ضعیف‌تری دارند و به همین دلیل خطر ابتلا به بیماری کرونا در این افراد بیشتر است. از این رو، افراد مبتلا به بیماری‌های کلیوی باید به صورت منظم، برنامه دیالیز خود را ادامه داده و اقدامات احتیاطی لازم را بر اساس توصیه‌های تیم مراقبتی‌شان انجام دهند. در این مقاله تلاش داریم نکات لازمی که بیماران کلیوی باید در دوران شیوع این ویروس بدانند و تاثیر کرونا بر بیماران کلیوی را بررسی کنیم.

آنچه در ادامه می‌خوانید:

مراقبت‌های لازم بیماران کلیوی در دوران اپیدمی کرونا

نکاتی برای خروج از منزل در دوران کرونا

موارد احتیاط غذاخوردن در دوران شیوع کرونا

رژیم غذایی مناسب بیماران کلیوی در دوران شیوع کرونا

نکاتی برای خرید مواد غذایی در دوران شیوع بیماری کرونا

تاثیر کرونا بر بیماران کلیوی

نکاتی کلیدی برای بیماران کلیوی
 

افراد دارای کلیه پیوندی باید داروهای ضد رد پیوند (داروهای سرکوب‌کننده سیستم ایمنی) مصرف کنند. این داروها فعالیت سیستم ایمنی را در سطح پایینی نگه می‌دارند و در نتیجه مقابله با عوامل ‌بیماری‌زا را سخت‌تر می‌کنند. ادامه دادن مصرف چنین داروهایی بسیار اهمیت دارد. شستن دست‌ها، رعایت مناسب بهداشت و انجام توصیه‌های پزشکی نیز از اهمیت بالایی برخوردار است. در واقع با انجام این موارد می‌شود عوارض کرونا بر بیماران کلیوی را کاهش داد.

بیماری مزمن کلیوی (CKD) در نهایت منجر به نارسایی مزمن کلیوی (CKF) می‌شود و هیچکدام از بیماری‌های CKD و CKF را نمی‌توان به صورت کامل درمان کرد. تشخیص پروتئین‌ها و یا خون در نمونه ادرار، نشانه اولیه درگیری کلیه در افرادی است که بیماری کرونا در آن‌ها تایید شده. این افراد بیش از سایر افراد جامعه در معرض ابتلا به کرونا قرار دارند و احتمال عوارض کرونا بر کلیه در این افراد بیشتر است. 

استرس و افسردگی در افراد مبتلا به بیماری مزمن کلیه، بیماران دیالیزی و افراد داری کلیه پیوندی شایع است. مطالعات نشان داده‌اند که ۲۰ تا ۴۰ درصد از افراد مبتلا به نارسایی کلیه نیز ممکن است دچار افسردگی شوند.

بیماران کلیوی و کرونا

نکات لازم برای بیماران کلیوی در دوران اپیدمی کرونا

به نظر می‌رسد که افراد مسن‌، افراد مبتلا به بیماری‌های کلیوی یا افرادی که به بیماری‌های مزمن دچار هستند، بیشتر در معرض عوارض شدید کووید-۱۹ قرار دارند. علاوه بر این، افراد مبتلا به بیماری‌های خودایمنی که داروهای سرکوب کننده سیستم ایمنی مصرف می‌کنند نیز بیشتر در معرض این بیماری قرار می‌گیرند. اگر از جمله افرادی هستید که خطر ابتلا به کرونا در شما شدیدتر است، باید اقدامات زیر را انجام دهید:

  • سعی کنید مواد غذایی در خانه به اندازه‌ای داشته باشید تا مجبود نشوید برای خرید هر روز بیرون بروید. 
  • به منظور حفظ فاصله ایمن بین خود و دیگران، اقدامات احتیاطی روزانه را انجام دهید.
  • هنگام قرار گرفتن در میان مردم، از سایر بیماران دوری کرده و ارتباط خود را محدود کنید.
  • دست‌های خود را به طور مرتب بشویید.
  • تا حد امکان از رفتن به مکان‌های شلوغ خودداری کنید.
  • در مدت شیوع بیماری در منطقه خود، تا حد امکان در خانه بمانید.
  • اگر از بیماران دیالیزی هستید، نوبت دیالیز خود را فراموش نکنید. در صورت احساس بیماری، نگران بودن یا داشتن هرگونه پرسشی با کلینیک خود تماس بگیرید.
  • اگر پیوند کلیه انجام داده‌اید، باید به مصرف داروهای ضد پیوند ادامه دهید، بهداشت را به درستی رعایت کرده و به توصیه‌های تیم پزشکی خود عمل کنید. در صورت داشتن هرگونه سوال یا نگرانی با آن‌ها تماس بگیرید.

چنانچه به بیماری‌های خودایمنی مبتلا هستید باید:

  • مصرف داروهای تجویزی خود را ادامه دهید.
  • دست‌های خود را بشویید.
  • بهداشت را به خوبی رعایت کنید.
  • به توصیه‌های تیم پزشکی خود عمل کنید.
  •  در صورت داشتن هرگونه نگرانی یا سوالی با پزشک متخصص خود تماس بگیرید.

پیش از آنکه موارد فوق را به طور مفصل بررسی کنیم، باید به یک نکته مهم توجه داشته باشید؛ برای آنکه کمتر در خطر ابتلا به بیماری کرونا قرار بگیرید، مهم‌ترین و ابتدایی‌ترین قدم افزایش آگاهی و عدم اعتماد به اخبار دروغین است. متاسفانه در چنین شرایطی، سودجویانی بسیاری با دروغ و انتشار اخبار غلط سعی در فریب مردم و افزایش سود خود دارند. شاید مطالعه این مقاله در خصوص این باورهای غلط در مورد ویروس کرونا برای شما مفید باشد.

لوازم بهداشتی اضافی مانند ماسک جراحی، ماده ضدعفونی‌کننده دست و دستکش یکبار مصرف همراه خود داشته باشید تا در صورت تماس با افراد در مراکز پزشکی یا آمدن تکنسین به خانه، بتوانید از خود و دیگران محافظت کنید.

به گزارش سازمان غذا و داروی آمریکا (FDA)، برخی از افراد و شرکت‌ها قصد کلاهبرداری از مردمی را دارند که در پی پیشگیری یا درمان بیماری کووید-۱۹ هستند. این محصولات تقلبی کووید-۱۹ انواع مختلفی دارند که شامل چنین مواردی می‌شوند: انواع مکمل‌های غذایی مانند ویتامین‌ها و مواد معدنی، مواد غذایی و همچنین محصولات دارویی مشکوک از جمله داروهای گیاهی، تقویت‌کننده سیستم ایمنی، دستگاه‌های پزشکی و واکسن‌ها. مصرف چنین محصولاتی ممکن است تشخیص و درمان این بیماری را دشوار کند. 

بنابراین، بهترین راهکار برای مقابله با این شرایط، داشتن اطلاعات درست و حقیقی از منابع معتبر است. بر اساس آخرین اظهارت مراکز کنترل و پیشگیری از بیماری‌های آمریکا (Centers Disease Control and Prevention: CDC)، هیچگونه واکسن یا داروی تایید شده‌ای برای پیشگیری یا درمان بیماری کووید-۱۹ وجود ندارد و در حال حاضر، تحقیقات درباره واکسن‌ها در مراحل اولیه توسعه قرار دارند و هنوز ایمنی یا اثربخشی آن‌ها به صورت کامل آزمایش نشده است. 

اگر منتظر شنیدن خبری در مورد واکسن کرونا هستید، مقاله زیر را از دست ندهید:

آخرین اخبار از تولید واکسن کرونا

اقدامات لازم برای بیرون رفتن از خانه در شرایط شیوع کرونا

نکاتی برای خروج از منزل در دوران کرونا

اگر  برای دیالیز از خانه خارج شوید:

افراد مبتلا به بیماری‌های کلیوی در مقایسه با سایر افراد در خطر بیشتر ابتلا به بیماری کرونا قرار دارند، از این رو بهتر است در خانه بمانند. اما در صورتی که برای انجام دیالیز ناچار به ترک منزل هستند، با مشورت و تایید پزشک ماسک مناسب خود را انتخاب کرده و بدون آن منزل را ترک نکنید. همه بیمارانی که در معرض بیشتر این ویروس قرار دارند (مانند فرد دارای اندام پیوندی که سیستم ایمنی او سرکوب شده یا فرد دیالیزی) باید در مورد نوع ماسک مناسب خود در محیط‌های بیرون کلینیک، با پزشک متخصص خود صحبت کنند. همچنین، بسیار مهم است که هنگام حضور یافتن در میان مردم، حداقل دو متر با سایر افراد فاصله داشته باشید و از لمس صورت (به خصوص بینی، دهان و گوش‌ها) خودداری کنید. بلافاصله بعد از آمدن به خانه دست‌های خود را بشویید.

احتمال شدید بودن کرونا در مردم عادی پایین است، اما افرادی که به بیماری‌های مزمن مبتلا هستند و یا داروهای سرکوب‌کننده سیستم ایمنی مصرف می‌کنند، به میزان بیشتری در معرض عوارض شدید کووید-۱۹ قرار می‌گیرند. ترس و اضطراب این افراد واقعی است و این نگرانی و استرس می‌تواند در نهایت منجر به افسردگی شود. 

به طور کلی، بر اساس توصیه‌های مرکز کنترل و پیشگیری از بیماری‌ها (CDC)، افراد مبتلا به کرونا، همچنین افراد دارای علائم این بیماری یا افرادی که از بیماران کرونایی مراقبت می‌کنند، باید بینی و دهان خود را با ماسک بپوشانند. اگر ماسک مورد استفاده قابل شست‌وشو است، بایستی بعد از هر بار استفاده در فضای باز، به خوبی و بدون آسیب‌رساندن به شکل و ساختار ماسک شسته شود. در حال حاضر انواع مختلفی از ماسک وجود دارد که برخی از آن‌ها پارچه‌ای و به صورت دست‌ساز تهیه می‌شوند. بر اساس توصیه‌های CDC، فیلترهای قهوه نیز پوششی جایگزین برای ماسک‌های پارچه‌ای هستند و باید به گونه‌ای ساخته شوند تا ضمن ایمن و راحت بودن، تیغه بینی و دهان را به طور کامل بپوشانند. اما باید در نظر داشت این پوشش‌های پارچه‌ای دست‌ساز، ماسک نیستند و نمی‌توان آن‌ها را جایگزین موارد ذکر شده در دستورالعمل‌های اطلاع‌رسانی شده وزرات بهداشت کرد. 

اگر برای انجام آزمایش مجبور به ترک منزل شدید:

تاثیر کرونا بر بیماران کلیوی بسیار زیاد است و تا حد امکان از منزل خارج نشوید و برای انجام آزمایش خون معمولی یا دیگر آزمایش‌ها با پزشک خود تماس بگیرید تا در صورت امکان آزمایش شما به زمان دیگری موکول شود. در صورتی که پزشک انجام آزمایش را ضروری بداند، با آزمایشگاه تماس بگیرید تا اگر امکان‌پذیر است خودتان آن را در خانه انجام دهید. از مسئول آزمایشگاه بپرسید که آیا نمونه ادرار را باید به آنجا ببرید یا از طریق پست هم می‌توانید ارسال کنید.

در حالتی که انجام آزمایش به صورت خانگی شدنی نیست، از آزمایشگاه، پزشک یا هماهنگ‌کننده پیوند در مورد آزمایشگاه‌هایی که می‌توانند خدمات آزمایشگاهی را در خانه ارائه دهند، سوال کنید. همه بیمه‌های درمانی، هزینه‌های مربوط به انجام آزمایش‌های خانگی را پوشش نمی‌دهند پس برای اطمینان از تحت پوشش بودن چنین آزمایش‌هایی با بیمه خود تماس بگیرید.

چنانچه آزمایش را در خانه انجام می‌دهید، برای تهیه ظروف نمونه‌گیری نیازی به ترک منزل نیست؛ ظروف استریل مخصوص نمونه‌گیری را می‌توانید به صورت آنلاین یا تلفنی از داروخانه‌های محل زندگی خود تهیه کنید. همچنین در ویزیت‌های خانگی، حتما سطوح لمس شده توسط فرد (مانند دستگیره در و میزها) را ضدعفونی کنید.

اگر نوبت آزمایش خود را نمی‌توانید به تعویق بیندازید یا امکان انجام آن در خانه فراهم نیست، می‌بایست بدانید که مراکز درمانی به علت آگاهی از تاثیر کرونا بر بیماران کلیوی برای حفظ سلامتی شما اقدامات لازم را انجام می‌دهند. بیمارستان‌ها، آزمایشگاه‌ها، مطب پزشکان و مراکز دیالیز به طور مداوم در حال ارزیابی سلامت بیماران و کارکنان خود هستند (برای مثال، سنجش دمای بدن و پرسیدن از اشخاص به منظور بررسی فعال بودن بیماری کووید-۱۹ در هر فرد) و در صورت مشکوک بودن اشخاص به کرونا، آن‌ها را از افراد سالم جدا می‌کنند. با وجود این، برای حفظ امنیت خود و کاهش احتمال ابتلا به کرونا اقدامات لازم را انجام دهید؛ هنگام بیرون رفتن از خانه حتما ماسک بزنید و ماده ضد عفونی‌کننده و دستکش یک‌بار مصرف به همراه داشته باشید، حداقل فاصله دو متر را بین خود و دیگران رعایت کنید، دست‌های خود را به طور مکرر بشویید و در صورت نبودن امکانات برای شست‌وشو، از مواد ضدعفونی‌کننده استفاده کنید. همچنین چشم‌ها، دهان و بینی خود را لمس نکنید.

تاثیر کرونا بر بیماران کلیوی

موارد احتیاط غذاخوردن در دوران شیوع کرونا

 در صورت اطمینان از بیرون غذا سفارش دهید
در حال حاضر، بسیاری از رستوران‌ها پس از طرح فاصله‌گذاری اجتماعی، فعالیت خود را آغاز کرده‌اند. در ابتدا باید رژیم غذایی مناسب‌ خود را بدانید و نکات و توصیه‌های لازم را از متخصص تغذیه بپرسید. اگر در مصرف سدیم، پتاسیم، فسفر یا پروتئین محدودیت دارید، اطلاعات زیر به شما کمک می‌کنند که بر اساس نیازهای غذایی خاص خود بهترین تصمیم را بگیرید.

برای کاهش تاثیر کرونا بر بیماران کلیوی و اطلاع از رژیم غذایی و مکمل‌های مناسب در زمان شیوع این بیماری، مقاله زیر را بخوانید:

چگونه ایمنی بدن خود را در دوران شیوع ویروس کرونا تقویت کنیم

از قبل برنامه‌ریزی کنید

در دوران شیوع بیماری کرونا و قرنطینه خانگی، امکان خرید هر روزه مواد غذایی وجود ندارد. همین عامل باعث می‌شود مصرف مواد غذایی سالم که تاریخ مصرف کوتاه‌تری دارند کاهش پیدا کرده و ناچار مواد غذایی را بخرید که بتوان برای مدت زمان طولانی‌تری نگهداری کرد. در این میان، تهیه غذا از رستوران‌های معتبر می‌تواند راهکار مناسبی باشد. بنابراین، رستورانی را انتخاب کنید که غذای مورد نیاز شما را متناسب با رژیم غذایی‌تان داشته باشد. منو را با دقت ببینید و در مورد جزئیات غذاهایی که نمی‌دانید از آن‌ها بپرسید و هنگام سفارش دادن، رژیم غذایی خاص خود را برای‌ آن‌ها توضیح دهید. همچنین، می‌توانید توصیه‌های زیر را برای نحوه پخت غذای خود به رستوران بگویید:

رژیم غذایی مناسب بیماران کلیوی در دوران شیوع کرونا 

  • حجم غذاهای سرو شده در رستوران‌ها معمولا بیشتر از حجم غذاهای خانگی است. هنگام خرید از رستوران‌های بیرون‌بر، حجم غذای مورد نیاز خود را تخمین بزنید (۸۵ گرم گوشت، ماهی یا مرغ پخته‌شده که تقریبا به اندازه یک کف دست است). برای باقی‌مانده غذا راه‌حلی پیدا یا غذا را با شخص دیگری تقسیم کنید.
  • مواد غذایی گریل‌شده گزینه‌های مناسبی هستند.
  • از رستوران بخواهید که هنگام پخت غذا به آن نمک اضافه نکند.
  •  از رستوران بخواهید که آبِ گوشت یا سس‌ها را در ظرفی جداگانه سرو كند.
  • از خوردن آبگوشت یا غذاهای مخلوط اجتناب کنید چون معمولا سدیم و فسفر بالایی دارند.
  • پوست مرغ و قسمت‌های سفت غذاهای سرخ‌شده را جدا کرده تا میزان سدیم غذا کم شود.
     

مخلفات غذا

  • اگر میزان پتاسیم مصرفی شما بایستی محدود باشد از نشاسته و سبزیجات کم پتاسیم مانند برنج، رشته فرنگی و لوبیا سبز استفاده کنید.
  • اگر غذایی که انتخاب کرده‌اید مناسب رژیم غذایی شما نیست، آن را با غذای دیگری عوض کنید.
  • از رستوران بخواهید که سس را حذف کند یا آن را در ظرفی جدا بریزد.
  • به دلیل سدیم بالا در سس استیک، سویا سس و سس تند بهتر است که آن‌ها را به غذای خود اضافه نکنید. با سرکه، آب لیمو یا لیموترش سس‌های خوبی می‌توان درست کرد و طعم‌ طبیعی غذاها را افزایش داد. فلفل سیاه نیز بدون اینکه شما را تشنه کند منجر به خوشمزگی غذا می‌شود.

تحویل غذا 

از فردی که غذا را می‌آورد درخواست کنید که بسته غذا را بیرون از در خانه بگذارد یا حتما فاصله ایمن را حفظ کند؛ به خصوص که اگر نیاز باشد پول را به صورت نقدی پرداخت کنید. در این شرایط حتما دستکش بپوشید. همچنین می‌توانید کیسه را با مواد ضدعفونی‌کننده تمیز کنید. از خوب گرم شدن غذا مطمئن شوید و درمورد مصرف غذاهای پخته‌نشده و از قبل بسته‌بندی نشده تجدید نظر کنید. البته که قبل از غذا باید دست‌های خود را بشویید. 

در بیماری‌های خود ایمنی، بدن به سلول‌ها، بافت‌ها و اندام‌های خود (مانند کلیه‌ها) حمله می‌کند که در برخی از این بیماری‌ها مانند بیماری نفروپاتی (IgA) و بیماری لوپوس(Lupus) کلیه‌ها آسیب می‌بینند. گاهی اوقات، پزشکان متخصص به افراد دچار بیماری خودایمنی، داروهای سرکوب کننده سیستم ایمنی تجویز می‌کنند، (بسته به نوع بیماری و سایر عوامل) اما عملکرد این داروها به گونه‌ای است که با تضعیف سیستم ایمنی بدن، مقابله با عوامل بیماری‌زا دشوارتر می‌شود.

در هنگام شیوع کرونا چه بخوریم؟

نکاتی برای خرید مواد غذایی در دوران شیوع بیماری کرونا 

اگر در محلی زندگی می‌کنید که ویروس کرونا شیوع یافته، به منظور کاهش خطر ابتلا به بیماری و مبتلا نشدن به عوارض کرونا بر بیماران کلیوی باید در خانه خود مواد غذایی داشته باشید. این کار به شما کمک می‌کند که با نرفتن به مکان‌های شلوغ (مانند فروشگاه‌های مواد غذایی و داروخانه) احتمال آلودگی به ویروس را در خود کاهش دهید.
برای حفظ رژیم غذایی متناسب با بیماری‌های کلیوی، بهتر است که غذاهای مدت‌دار متناسب با خود را در خانه داشته باشید. غذاهای مدت‌دار به آن دسته از موادی گفته می‌شود که می‌توان آن‌ها را به مدتی طولانی و بدون فاسد شدن نگه‌داری کرد (مانند کنسرو). برای مدت دو تا سه هفته، غذاهای مناسب بیماری‌های کلیوی، آب شرب و دارو ذخیره کنید. از پزشک متخصص، سوال‌های خود را در مورد داروهای مورد نیاز بپرسید.

مواد غذایی با سدیم پایین

کدام مواد غذایی مناسب بیماری‌های کلیوی هستند و سدیم (بدون محدودیت پتاسیم یا فسفر) کمی دارند؟
این مواد شامل تمام غذاهای متناسب با دیالیز و همچنین این مواد غذایی می‌شوند: 

  • میوه‌ها (دو تا سه وعده در روز)

کنسرو میوه، بدون شکر
میوه خشک شده
آب میوه

  • سبزیجات (دو تا سه وعده در روز)

کنسرو سبزیجات، بدون نمک یا کم سدیم

  • پروتئین

کنسرو گوشت، کم سدیم
تن ماهی
ماهی سالمون
گوشت
بوقلمون
مرغ
لوبیا خشک و نخود فرنگی
کنسرو لوبیا، بدون سدیم یا کم سدیم
توفو کنسروی (پنیر سویا)
کره آجیل بدون نمک (مانند کره بادام‌زمینی)
آجیل و دانه‌های بدون نمک

  • لبنیات (دو تا سه فنجان در روز)

شیر خشک
شیر تبخیر شده
شیر مدت‌دار (بعد از باز شدن نیاز به یخچال دارد)
شیر سویا، شیر بادام

  • غلات

نان‌ها و پاستاهای سبوس‌دار
برنج سفید یا قهوه‌ای
کراکرهای بدون نمک
غلات خشک، کم سدیم
غلات پخته شده
کِرِم گندم یا برنج (سمولینا)
جو دوسر پوست‌کنده یا برش خورده

  • چربی‌ها

کره بدون نمک یا مارگارین
مایونز کم سدیم(بسته‌بندی‌های تکی)
روغن سالاد یا پخت و پز

  • شیرینی‌‌جات

انواع کراکرها
آدامس
آبنبات
آب‌نبات ژله‌ای
ویفر وانیلی

  • سایر مواد غذایی
  • سوپ‌ها و آبگوشت‌های کم سدیم
  • عسل
  • ژله
  • مربا

در صورت شیوع بیماری در محل زندگی شما، بهتر است که غذاهای مدت‌دار را در خانه ذخیره و از این طریق از ابتلا به بیمار جلوگیری کنید. به منظور جلوگیری از مسمومیت غذایی، قوطی‌های باز شده، تو رفته یا تاریخ گذشته را دور بریزید. در صورت محدود بودن پتاسیم مصرفی، از خوردن نمک و جایگزین‌های آن اجتناب کنید.
آب مقطر (به صورت بطری یا گالنی) ذخیره کنید.

خرید سالم در کرونا

تاثیر کرونا بر بیماران کلیوی

برای درک تاثیر کرونا بر بیماران کلیوی شاید لازم است بدانید در آغاز شیوع کرونا، گزارش‌های مقامات چینی از شهر ووهان نشان داد که حدود سه تا نه درصد از بیمارانی که به دلیل کرونا بستری شده‌اند، به AKI یا همان آسیب حاد کلیوی مبتلا هستند. در حال حاضر، نرخ بروز این بیماری در افراد بستری‌شده در بیمارستان به میزان ۱۵ درصد و در بیماران ICU که به دیالیز نیاز دارند، به میزان ۲۰ درصد افزایش یافته است. ظاهرا، AKI نشانه شدت ابتلا به کروناست و میزان مرگ و میر چنین بیمارانی نیز بیشتر است. گفتنی است،‌ آسیب حاد کلیوی (AKI) را نمی‌توان با بیماری مزمن کلیوی (CKD) که در نهایت منجر به نارسایی مزمن کلیوی (CKF) می‌شود، یکی دانست.
اثرات مختلف ناشی از کووید-۱۹ که به نظر در AKI نقش دارند عبارتند از: آسیب توبولی کلیه (نکروز حاد توبولار) به همراه شوک عفونی (سپتیک)، ریزالتهاب (Microinflammation)، افزایش لخته شدن خون و احتمال عفونت مستقیم کلیه. گفتنی است عملکرد کلیه اکثر بیماران کرونایی مبتلا به AKI، بعد از بهبودی و ترخیص از بیمارستان کم گزارش شده است و هنوز برای بررسی کامل تاثیر کرونا بر بیماران کلیوی راه درازی در پیش است.

پیامدهای بلند مدت آسیب حاد کلیوی

به بیماران مبتلا به AKI و کرونا که بهبود یافته‌‌اند، توصیه می‌شود به صورت منظم با متخصص کلیه ملاقات کنند، زیرا احتمال دچار شدن این افراد به بیماری مزمن کلیوی بیشتر از دیگران است. بیماران کرونایی که مبتلا به AKI نبوده‌اند، اما در نمونه‌های ادراری آن‌ها خون و یا پروتئین دیده شده، باید تحت نظر پزشک باشند، چون خطر ابتلا به بیماری پیشرفته کلیوی و بیماری مرحله آخر کلیوی در این افراد بیشتر است. AKI را می‌توان با شیوه‌های درمانی مناسب، همچون دیالیز (در موارد شدید) معالجه کرد.

به نوشته بنیاد ملی کلیه آمریکا (National Kidney Foundation: NKF) گزارش‌هایی وجود دارد که نشان می‌دهد افراد بالغ (به جز سالمندان) مبتلا به کووید-۱۹، دچار آسیب حاد کلیوی (AKI) شده‌اند و عملکرد کلیه‌های آن‌ها به صورت ناگهانی از دست رفته است. لازم به ذکر است که این افراد بیماری‌های زمینه‌ای نداشته‌اند.  

نکاتی کلیدی برای بیماران کلیوی

برخی از فرضیه‌ها و ایده‌ها که شواهد بسیار کمی هم برای آن‌ها وجود دارد، تاثیر بعضی از داروهای خاص را بر کرونا گزارش داده‌اند، ولی هیچکدام از آن‌ها هنوز اثبات نشده‌اند. در حقیقت، سازمان‌های بهداشتی مانند سازمان بهداشت جهانی (WHO) و مرکز کنترل و پیشگیری از بیماری‌ها (CDC)، هیچگاه توصیه نکرده‌اند که برای کاهش احتمال ابتلا به کرونا یا کاهش شدت آن، بیماران باید مصرف داروی خاصی را متوقف کنند. اکنون با اطلاع از تاثیر کرونا بر بیماران کلیوی در ادامه در مورد بعضی از داروهای رایجی که در خبرها مورد توجه قرار گرفته است، ارائه شده است.

  • داروهای فشار خون، یعنی مهارکننده‌های آنزیم مبدل آنژیوتانسین (ACEs) و مسدودکننده‌های گیرنده آنژیوتانسین (ARBs) را نباید متوقف کرد، مگر اینکه طبق توصیه پزشک متخصص باشد. این داروها برای کنترل فشار خون بیماران مبتلا به بیماری‌های کلیوی مهم هستند و قطع مصرف آن‌ها می‌تواند منجر به حمله قلبی، سکته مغزی یا کاهش عملکرد کلیه شود.
  • به جز در مواردی که پزشک توصیه می‌کند، بیماران دارای کلیه پیوندی نباید مصرف داروهای سرکوب‌کننده سیستم ایمنی را متوقف یا دوز آن را کاهش دهند. با قطع مصرف چنین داروهایی، به احتمال زیاد کلیه پیوندی دچار مشکل می‌شود. در صورت داشتن هرگونه نگرانی یا سوالی، با تیم پزشکی خود تماس بگیرید. اقدامات احتیاطی را طبق توصیه‌های انجمن پیوند آمریکا انجام دهید.
  • معمولا به افراد مبتلا به بیماری‌های کلیوی گفته می‌شود که از مصرف داروهای ضد التهاب غیر استروئیدی (NSAIDs)، مانند ایبوپروفن خودداری کنند. در همین حال، پزشکان برای التیام درد و کاهش تب مصرف استامینوفن را به بیماران پیشنهاد می‌دهند. اما اگر به دلایل خاصی و بر اساس توصیه‌های تیم پزشکی داروهای ضدالتهاب غیراستروئیدی (NSAID) مصرف می‌كنید، استفاده از آن نباید به دلیل بیماری کرونا متوقف شود. همیشه قبل از هرگونه تغییری در داروهای مصرفی، با پزشک خود صحبت کنید. 

نکات کلیدی برای بیماران کلیوی

آیا با کمبود دارو مواجه می‌شویم

از آنجایی که سلامت افراد مبتلا به بیماری‌های کلیوی وابسته به دارو است، کمبود احتمالی دارو به دلیل بیماری کرونا را باید مهم تلقی کرد. پیش‌بینی اینکه کرونا کدام داروها را با کمبود مواجه می‌کند، دشوار است، اما نگران نباشید؛ اگرچه احتکار و انبار كردن داروها کم‌یابی آن دارو را در پی خواهد داشت، اما با مشورت با پزشک خود می‌توانید این مشکل را برطرف کنید. فراموش نکنید که فقط داروهایی را که پزشکتان تجویز کرده را تهیه و مصرف کنید و بدون مشورت، داروی مصرفی را تغییر ندهید.