search

هیدراته کردن بدن - کم آبی بدن و روش‌های هیدراته نگه داشتن بدن

clock icon زمان خواندن 13 دقیقه کتایون اصغری سه شنبه, 14 مرداد 1399, 18:14

هیدراته کردن بدن - کم آبی بدن و روش‌های هیدراته نگه داشتن بدن
با وجود اینکه تابستان نسبتا خنکی را تجربه می‌کنیم و بر خلاف سال‌های گذشته، حسابی از باران‌های گاه و بی‌گاه لذت می‌بریم، اما همچنان خطر کم آبی بدن ما را تهدید می‌کند. این درحالیست که متاسفانه در فرهنگ ایرانی به جای نوشیدن آب، به مصرف چای و نوشابه عادت داریم. حتی افرادی وجود دارند که در شبانه روز یک لیوان آب هم نمی‌نوشند. این افراد بدون شک از فواید هیدراته کردن بدن آگاهی کافی ندارند و از طرفی نمی‌دانند که دهیدراته شدن بدن ممکن است در شرایطی سلامتی آنها را تهدید کند. شاید اکنون اهمیت زیادی برای این نکته قائل نشوید. اما بعد از اینکه راجع به عوارض کم آب شدن بدن اطلاعات کافی پیدا کردید، قطعا در راستای هیدراته کردن بدن خود، اقداماتی انجام خواهید داد.

حیات بدن به آب وابسته است و بدون آب، بدن نمی‌تواند عملکرد مناسبی داشته باشد. زمانی که دهیدراته شدن بدن اتفاق می‌افتد فرد دچار سردرد و سرگیجه می‌شود. در برخی از افراد عوارض کم ابی و دهیدراته شدن از  این هم شدیدتر است. بنابراین دهیدراته کردن بدن اصلی مهم در سلامتی است و می‌تواند به نشاط، سرزندگی و سلامت ارگان‌های داخلی بدن کمک کند. بنابراین، اجازه دهید از این موضوع به سادگی عبور نکنیم؛ نوشیدن آب و سایر مایعات برای آب‌رسانی به بدن ضروری است و غفلت از آن ممکن است صدمات جبران ناپذیری به بدن و حتی زیبایی‌تان وارد کند. آب بنوشید و مایعات سالم را فراموش نکنید. این مطلب را بخوانید، با فواید هیدراته کردن بدن و راه‌های هیدراته نگه داشتن بدن آشنا شوید و دوستانتان‌ را به نوشیدن آب و مایعات سالم تشویق کنید. 

فهرست مطالب

هیدراته کردن بدن و راه‌هایی برای مقابله با دهیدراسیون 

برای آنکه با هیدراته شدن بدن و راه‌های هیدراته کردن آن بیشتر آشنا شوید، بهتر است پیش از هر مبحثی درباره کم آبی و عوارض دهیدراته شدن بدن صحبت کنیم. 

  • معنی دهیدراته چیست

حیات بدن به آب وابسته است و تمامی سلول‌های بدن، ماهیچه‌ها و اعضای داخلی بدون آب کافی نمی‌توانند عملکرد مناسبی داشته باشند. علاوه براین، آب دمای بدن را متعادل کرده و با نرم کردن غضروف‌ها در مفاصل، آنها را به یک روان کننده حرکتی تبدیل می‌کند. همچنین، بدن از طریق عرق کردن و ادرار سموم را از بدن دفع می‌کند. به همین دلیل نوشیدن آب کافی در سم‌زدایی از بدن موثر است. 
اما زمانی که با کم آبی بدن روبه‌رو می‌شویم چه اتفاقی می‌افتد؟ ماندن در هوای بسیار گرم، ورزش‌های سنگین و پیاده‌روی‌های طولانی و در همین حال ننوشیدن آب کافی بدن را دچار کم آبی می‌کند. گاهی به دلیل بیماری (به خصوص اسهال و استفراغ) نیز بدن آب از دست می‌دهد. زمانی که این اتفاق می‌افتد و به هیدراته کردن بدن توجهی نکنید، بدن به اندازه کافی آب و مایعات دیگر برای انجام عملکردهای طبیعی ندارد. اگر مایعات از دست رفته را جایگزین نکنید، دهیدراته شدن بدن رخ می‌دهد. 

  • چرا دهیدراته شدن بدن اتفاق می‌افتد

همانطور که اشاره شد، گاهی اوقات کمبود آب بدن به دلایل ساده اتفاق می‌افتد: ماندن در هوای گرم، انجام ورزش‌های سنگین یا پیاده‌روی و دوچرخه سواری طولانی و ننوشیدن آب کافی. سایر علل کم آبی بدن عبارتند از:

  • اسهال و استفراغ. اسهال حاد شدید  که ممکن است در مدت زمان کمی باعث افت کاهش شدید آب بدن و به هم خوردن تعادل در الکترولیت‌های بدن می‌شود. اگر اسهال با استفراغ همراه شود، آنگاه بدن مایعاتی زیادی از دست خواهد داد. 
  • تب: به طور کلی، هرچه تب بدن بالاتر رود، بدن مایعات از دست می‌دهد. اگر تب همراه با اسهال و استفراغ باشد کم ابی بدن شدید شده و شرایط بیماری را وخیم‌تر می‌کند. 
  • عرق کردن زیاد: تعریق زیاد با کم ابی بدن مرتبط است. اگر بنا به دلایلی، از جمله انجام فعالیت‌های سنیگین ورزشی یا ماندن در هوای خیلی گرم و مربوط، عرق می کنید حتما آب بنوشید تا مایعات از دست رفته جبران شود. 
  • ادرار زیاد: افزایش ادرار ممکن است به دلیل ابتلا به دیابتی باشد که یا تشخیص داده نشده و یا کنترل نشده است. از آنجایی که برخی از داروهای مدر یا دیورتیک‌ها مانند فورزماید و برخی داروهای فشار خون ادرار آور هستند ممکن است باعث کم ابی بدن شوند. 

دهیدراته شدن بدن ممکن است برای هرکسی اتفاق بیفتد، اما این وضعیت به خصوص دهیدراته شدن شدید بدن، برای کودکان خردسال و سالمندان خطرناک‌تر است

علايم کم شدن آب بدن چیست

دهیدراته شدن بدن، به خصوص دهیدراته شدن خفیف، با نشانه‌هایی همراه هست که احتمالا افراد در ابتدا متوجه ارتباط این نشانه‌ها با کم آبی بدن نمی‌شوند. عوارض دهیدراته شدن بدن عبارتند از: 

  • تشدید سردردهای میگرنی

از اولین نشانه‌ها و عوارض کم آبی، تشدید سردردهای میگرنی و ضعف عمومی بدن است. شاید باورتان نشود ولی گاهی احساس خستگی و خواب‌آلودگی نیز به خاطر کم آبی بدن رخ می‌دهد و با هیدراته کردن بدن و تنها با نوشیدن چند لیوان آب، این مشکل به سرعت برطرف می‌شود. 

  • بوی بد دهان

هیچ‌چیز بیشتر از بوی بد دهان، شخص و اطرافیان را آزار نمی‌دهد. اگر شما نیز از این نکته رنج می‌برید، شاید آب کافی نمی‌نوشید.

کم آبی باعث ایجاد اختلال در گوارش بدن شما خواهد شد. مشکل در گوارش گاهی ممکن است باعث احساس ضعف کاذب شود و در صورت احساس ضعف کاذب، دهان شخص هم بد بو خواهد شد. مهم‌تر اینکه، در صورتی که آب کم بنوشید، بزاق دهان شما کاهش پیدا می‌کند. به همین ترتیب، باکتری‌های موجود در دهان شما نیز افزایش پیدا کرده و دهان شما بدبو خواهد شد. بنابراین، نوشیدن آب می‌تواند در خوشبو شدن دهان تاثیر مهمی داشته باشد. اگر می‌خواهید درباره راه‌هایی برای خوشبو کردن دهان بیشتر بدانید در این مطلب مفصل به آن پرداخته‌ایم. همچنین می‌توانید با مراجعه به وبسایت سبک زندگی درباره عوامل بدبویی دهان و راه های برطرف کردن آن بیشتر بخوانید. 

  • افزایش میل به خوردن شیرینی‌

جالب است بدانید که کم آب شدن بدن بر ارگان‌هایی مثل کبد تاثیر می‌گذارد. کبد با ذخیره گلیکوژن بر تنظیم قند خون موثر است. به این ترتیب، درصورتی که کبد در ذخیره‌ گلیکوژن با مشکل رو‌به‌رو شود، شما دائما احساس ضعف دارید و میل شما به خوردن شیرینی‌ها افزایش پیدا می‌کند. برای حل این مشکل، توصیه می‌کنیم که به جای شیرینی خوردن، از میوه‌ها و سبزی‌های تازه استفاده کنید تا قند خون شما نیز تنظیم شود. 

  • گرمازدگی

از دیگر مشکلاتی که به خاطر کم آبی در بدن به وجود می‌آید، گرمازدگی است. این مشکل بیشتر کسانی را تهدید می‌کند که در این هوای گرم تابستانی بیرون از خانه هستند و ساعت‌های زیادی در معرض آفتاب قرار می‌گیرند. شما با هیدراته کردن بدن و نوشیدن آب می‌توانید ارگان‌های داخلی بدن خود را مرطوب و خنک نگه‌ دارید تا در صورت تعریق زیاد، گرمازده نشوید. پس اگر مایعات کافی به بدن نرسانید، در این زمینه با مشکلات زیادی رو‌به‌رو خواهید شد. گرمازدگی شاید در نگاه اول زیاد جدی و خطرناک به نظر نرسد، اما این بیماری علائمی چون سرگیجه، افزایش ضربان قلب، تب، گودی زیر چشم، سرد شدن پوست صورت، رنگ پریده شدن و خشکی چشم دارد. 

با توجه به تمامی عوارض و پیامد‌های مربوط به دهیدراته شدن بدن، بهتر است درباره راه‌های هیدراته کردن بدن بیشتر بیاموزید. در ادامه، راجع به هیدراته شدن بدن توضیحاتی در اختیارتان قرار می‌دهیم  و روش‌های مختلف آب رسانی به بدن را نیز معرفی خواهیم کرد. 

از هیدراته کردن بدن چه می‌دانیم

همانطور که اشاره کردیم، دهیدراته شدن و کم آب شدن بدن عوارض و پیامد‌های بسیار زیادی دارد و تابستان و فصل گرما را بیش از پیش آزاردهنده می‌سازد. پس شما باید روش‌های مناسب برای آب‌رسانی یا هیدراته شدن بدن را بلد باشید. هیدراته کردن بدن در حقیقت به معنی آب رسانی به سلول‌ها، ارگان‌ها و بافت‌های بدن است. شما با هیدراته کردن بدن می‌توانید تنفس مناسب و اکسیژن‌رسانی به بدن خود را به راحتی تضمین کنید. 

نوشیدن آب جهت آب رسانی و مرطوب نگه داشتن ریه‌ها بسیار مهم است. در صورتی که ریه‌های خود را مرطوب نگه دارید و از خشک شدن آن جلوگیری کنید، تنفس شما نیز بهتر می‌شود. به همین ترتیب، شما به میزان کافی از هوا اکسیژن دریافت می‌کنید و با بدنی سرحال و باطراوت روز خود را سپری خواهید کرد. در اصل، اگر می‌خواهید ارگان‌های داخلی بدنتان عملکرد بهتری داشته باشند، هیدراته کردن بدن را فراموش نکنید.  

در فصل گرما، دوران قائدگی و دوران بیماری و شرایط سخت که بدن به آرامش بیشتری نیاز دارد، شما باید آب بیشتری بنوشید. به این ترتیب می‌توانید از ضعف، کم آبی، مشکل در تنفس، کلافگی، بی‌قراری و ناآرامی جلوگیری کنید. علاوه بر این، در این دوران که بیماری خطرناک کرونا شیوع یافته، بهتر است از کم آب شدن بدن خود جلوگیری کنید و آن را هیدراته نگه دارید. شما قطعا نمی‌خواهید که به خاطر کم آب شدن و دهیدراته شدن بدن، ضعیف شده و به بیماری کرونا مبتلا شوید. نوشیدن آب می‌تواند تا حدودی برای مقابله با این بیماری موثر باشد. زیرا، نوشیدن آب باعث تقویت ریه‌ها و بهبود عملکرد آن می‌شود. علاوه براین، هیدراته کردن بدن در پاکسازی بدن موثر است. شما با نوشیدن اب به بدن کمک می‌کنید تا سموم موجود در خود را پاکسازی کرده و با ادرار و تعریق دفع کند. در نتیجه در ایمن سازی بدن و تقویت سیستم ایمنی موثر است. این در حالیست که، در این دوران بهتر است از خودمان مراقبت کنیم تا بیمار نشویم. زیرا ابتلا به هر بیماری باعث می‌شود بدن ضعیف شده و توان مقابله با کرونا را از دست بدهد. 

چگونه بدن خود را هیدراته نگه داریم 

از آنجا که کشور ما تابستان‌های بسیار گرمی دارد، مردم از گذشته تا کنون روش‌های خاصی برای هیدراته کردن بدن به کار می‌برند. برای مثال، از نوشیدنی‌های خانگی خاصی برای رفع گرمازدگی و درمان بدن دهیدراته استفاده می‌کنند. انواع شربت‌های سالم خانگی می‌تواند به هیدراته نگه داشتن بدن کمک کند. این نوشیدنی‌ها به شما کمک می‌کند تا برای آبرسانی به بدن، تنها مجبور به نوشیدن آب نباشید و هیدراته کردن بدن خود را به عملی دلچسب و دوست داشتنی تبدیل کنید. اگر به دنبال دستور تهیه نوشیدنی‌های سرد خانگی هستید، به این صفحه را مطالعه کنید. 

معرفی بهترین نوشیدنی‌ها برای هیدراته کردن بدن

برای هیدراته کردن بدن، انواع مایعات سالم می تواند مفید باشد که در ادامه این موارد را مرور می‌کنیم. این نکته را نیز به خاطر داشته باشید که برای هیدراته کردن بدن، صرفا نیازی نیست که فقط از آب استفاده کنید، بلکه انواع مایعات نیز می‌توانند در هیدراته کردن بدن موثر باشد.

نوشیدن آب برای هیدراته کردن بدن

بدون شک، آب سالم ترین نوشیدنی‌ است که می‌توانید مصرف کنید. اما برای هیدراته کردن بدن خود و نوشیدن آب باید زمان‌بندی خاصی را نیز رعایت کنید. اگر از طریق اخبار، دوستان یا اینترنت شنیده‌اید که روزی هشت لیوان آب بدن شما را هیدراته نگه می‌دارد، نباید این هشت لیوان را یکباره و ناگهانی بنوشید. ما در ادامه برنامه زمانی مناسبی جهت هیدراته نگه داشتن بدن یا حتی درمان بدن دهیدراته معرفی می‌کنیم. 

  • روز خود را با یک لیوان آب شروع کنید

بعد از بیدار شدن خود یک لیوان آب بنوشید تا روزی با نشاط را آغاز کنید. این عمل بدن شما را از همان صبح هیدراته نگه می‌دارد و به تنظیم خلق و خوی شما نیز کمک می‌کند. اگر تمایل ندارید که اول صبح آب خالی و ساده بنوشید، در این مقاله می‌توانید طرز تهیه ۱۳ نوشیدنی مناسب آغاز روز را بیاموزید.

  • قبل از وعده‌های غذایی آب بنوشید

با نوشیدن اب قبل از وعده‌های غذایی، می‌توانید هم بدن خود را کاملا هیدراته نگه دارید هم از چاق شدن جلوگیری کنید. نوشیدن آب هنگام صرف غذا ممکن است باعث افزایش وزن بدن شود. اما اگر قبل از شروع غذا یک لیوان آب بنوشید، نه تنها بدن خود را آب‌رسانی می‌کنید، بلکه احساس سیری به شما دست خواهد داد. 

  • قبل و بعد از ورزش آب بنوشید

همانطور که می‌دانید، ورزش باعث تعریق و از دست دادن بخشی از آب بدن می‌شود. بنابراین شما باید قبل و بعد از ورزش به میزان کافی آب بنوشید تا بدن خود را پر آب و هیدراته نگه دارید. به خاطر بسپارید که تعریق زیاد و از دست دادن آب بدن هنگام ورزش، ممکن است به کاهش وزن بیشتر کمک کند، اما عملکرد بدن شما را تحت تاثیر قرار می‌دهد و شما را در معرض بیماری‌های بدتری قرار خواهد داد. 

 شیر

از آنجا که شیر بسیار غلیظ تر از آب است، ممکن است تصور کنید که نمی‌تواند به هیدراته شدن بدن کمکی کند. اما این طور نیست. شیر علاوه بر کلسیم و ویتامین دی، حاوی پروتئین است و حتی می‌تواند در گرم‌ترین روزها شما را پرانرژی نگه دارد. علاوه بر شیر گاو، شیر سویا، شیر بادام، شیر نارگیل نیز از انتخاب های بسیار خوبی هستند که می‌توانید روزانه میل کنید بدن خود را هیدراته نگه دارید. 

شربت‌های خانگی و سالم

اگر نوشیدن آب ساده در روز برای شما دشوار و خسته‌کننده است، نوشیدن شربت‌ می‌تواند به شما در هیدراته کردن بدنتان کمک کند. در این موارد توصیه می‌شود که از ترکیب لیمو، ریحان، خیار و نعنا در تهیه شربت استفاده کنید. این ممکن است کمی از وقت شما را بگیرد، اما در نهایت می‌توانید در طول روز به جای آب خالی، با نوشیدن شربت‌های محبوب و خوش‌طعم بدن خود را هیدراته کنید.

هندوانه

اگرچه هندوانه نوشیدنی نیست، اما بعد از هر بار هندوانه خوردن، ۹۲ درصد از آب آن جذب بدن می‌شود. 

چای ساده

چای برای هیدراته شدن بدن بسیار عالی و مفید خواهد بود. به خصوص اگر فقط چند برگ را داخل آب جوش قرار دهید و صبر کنید تا دم بکشد. فرقی نمی‌کند که چای مورد نظر، چای سیاه، چای سبز یا چای بابونه باشد. حتی فرقی نمی‌کند چای را گرم یا سرد میل کنید. چای به هر حال می‌تواند به هیدراته شدن بدن شما کمک کند. البته به طور کلی می‌گویند که از مصرف هرگونه نوشیدنی که کافئین دارد، بپرهیزید. اما اگر از چای به میزان کافی استفاده کنید، می‌توانید بدن خود را از کم آبی نجات دهید. 

بدترین نوشیدنی‌ها برای هیدراته کردن بدن

جالب است بدانید که برخی مایعات می‌توانند به جای آب رسانی، بدن شما را کاملا دهیدراته کنند. ما در ادامه این موارد را معرفی می‌کنیم تا از نوشیدن آن‌ها به جای آب جلوگیری کنید. 

نوشابه

نوشابه‌ها در دهیدراته کردن بدن موثر است و در همین حال به سلامت دندان و استخوان‌ها آسیب می‌رساند. اکنون زمان آن رسیده تا نوشابه را با مایعات سالم‌تری جایگزین کنید، اما اگر گاهی نوشابه نوشیدید، هیدراته کردن بدن را فراموش نکنید.

نوشیدنی‌های الکلی

مصرف هر نوع مشروب می‌تواند آب را از بافت‌های بدن شما خارج کند. پس این گزینه به هیچ عنوان نمی‌تواند گزینه‌ای برای رفع تشنگی و کم آبی باشد. 

شکلات داغ

یک فنجان شکلات می‌تواند قند و کالری بیشتری نسبت به یک قوطی نوشابه داشته باشد. به همین ترتیب، شکلات داغ یا همان هات چاکلت می‌تواند بدن شما را دهیدراته کند. البته از آنجایی که این نوشیدنی معمولا در فصل سرما پرطرفدار است، پس مانند تابستان کم آبی بدن شما را تهدید نخواهد کرد.

قهوه

اگر از قهوه در حد اعتدال مصرف شود، خیلی بد نیست. اما وقتی بخواهید بیش از یک فنجان قهوه بنوشید، بدن شما در معرض دهیدراته شدن قرار می‌گیرد. نوشیدن بیش از ۲۰۰ تا ۳۰۰ میلی‌گرم کافئین (یعنی حدود دو یا سه فنجان قهوه) می‌تواند بدن شما را به کم آبی دچار کند. 

لیموناد

شاید تا به امروز همیشه لیموناد را کنار غذا ترجیح می‌دادید و آن را گزینه‌ای بسیار مناسب برای هیدراته کردن بدن خود می‌دانستید. اگرچه طعم ترش و شیرین لیموناد در گرما می‌تواند وسوسه‌انگیز باشد، این نوشیدنی سرشار از قندهایی است که بدن شما را به کم آبی دچار می‌کند و از هیدراته شدن بدن شما با آب و لیمو، جلوگیری خواهد کرد. بنابراین، در تهیه لیموناد خانگی، از قند کمتری استفاده کنید. 

چای شیرین

متاسفانه ترکیباتی مثل چای شیرین و چای نبات، خواص آنتی اکسیدانی چای را از بین می‌برد. بنابراین بیشتر شبیه یک دسر است تا نوشیدنی. این بدان معنا نیست که شما نمی‌توانید آن را مصرف کنید، بلکه باید با آن مقدار زیادی آب بنوشید!

نوشیدنی‌های انرژی‌زا

نوشیدنی‌های انرژی‌زا و کافئین‌دار، آب‌رسان نیستند. اگر به دنبال انرژی هستید، نوشیدن چای را پیشنهاد می‌کنیم.

شیر طعم‌دار شده

شیر سفید به تنهایی کاملا خوب و آب‌رسان است. اما وقتی شما موز، مغز، بستنی و خرما به آن اضافه می‌کنید، خواص آب‌رسان خود را از دست می‌دهد و فقط خوشمزه‌تر می‌شود.

اسموتی

آب میوه معمولا برای هیدراته کردن بدن مفیدتر عمل می‌کند. چون در ترکیب آن، درصد آب بیشتری وجود دارد. اما اسموتی غلظت زیادی دارد و در هیدراته کردن بدن، آنچنان مفید عمل نخواهد کرد. البته شما می‌توانید با افزودن یخ یا رقیق کردن آن، ضریب هیدراتاسیون را بالاتر ببرید. در این صفحه هم می‌توانید انواع دستورالعمل‌های شگفت‌انگیز اسموتی را یاد بگیرید. 

اسموتی نوشیدنی
 

سخن پایانی

در این مقاله سعی کردیم راجع به معنی دهیدراته، عوارض دهیدراته شدن بدن، نحوه‌ هیدراته کردن بدن، زمان‌بندی مناسب برای آب نوشیدن و حتی بهترین نوشیدنی‌ها برای هیدراته نگه داشتن بدن صحبت کنیم. شما با مطالعه‌ دقیق و کامل این مقاله می‌توانید تابستان خود را به راحتی سپری کنید و از گرمازدگی و کم‌آبی در امان بمانید.