search

۲۳ فایده‌ی شگفت‌انگیز جوش شیرین

clock icon زمان خواندن 13 دقیقه رضا خانلو یکشنبه, 11 خرداد 1399, 11:37

۲۳ فایده‌ی شگفت‌انگیز جوش شیرین
جوش شیرین، یا همان سدیم بی‌کربنات، به طور گسترده در پخت نان و شیرینی مورد استفاده قرار می‌گیرد، دلیل آن هم خاصیت مخمری جوش شیرین است که موجب بالاآمدن خمیر به دلیل تولید کربن دی اکسید می‌شود. علاوه بر استفاده در آشپزی و شیرینی‌پزی، جوش شیرین مزایای متفاوتی برای سلامتی و همچنین استفاده‌های بسیاری در خانه‌داری دارد.

خواص جوش شیرین چنان متنوع و گسترده است که باعث شگفتی می‌شود. از جوش شیرین می‌توان در آشپزی، ماسک‌های آرایشی، سفید کردن دندان و ضدعفونی سطوح مختلف استفده کرد. جوش شیرین به فلزات جلا می‌دهد و لکه‌های سخت را از بین می‌برد. در ادامه ۲۳ مورد از مصارف و فواید جوش شیرین را آورده‌ایم.

آنچه در این مطلب می‌خوانید:

 درمان سوزش معده با جوش شیرین

سفید کردن دندان با جوش شیرین

بهبود عملکرد ورزشی

 کند کردن پیشرفت بیماری‌های مزمن کلیوی 

 خنثی‌کردن بوی یخچال 

 پاک‌کننده آشپزخانه

 پاک‌کردن لکه‌های سرسخت فرش

 جلا دادن ظروف نقره

 از بین‌بردن علف‌های هرز به روش خانگی 

سخن آخر

 درمان سوزش معده با جوش شیرین

سوزش معده یا رفلاکس (برگشت) اسید معده حس سوزش دردناکی است که از قسمت بالای معده تا مری بالا آمده و می‌تواند تا گلو نیز پخش شود. دلیل این مساله، بالا آمدن اسید از معده است. مری مجرایی است که معده را به دهان متصل می‌کند. از دلایل رایج رفلاکس اسید معده پرخوری، استرس و خوردن غذاهای چرب و پرادویه است.

جوش شیرین می‌تواند با خنثی کردن اسید معده به درمان سوزش معده کمک کند. یک قاشق چای‌خوری جوش شیرین را در یک لیوان آب سرد حل کنید و محلول را به آرامی بنوشید.

 دهان‌شویه خانگی جوش شیرین

دهان‌شویه، گزینه‌ای عالی برای مراقبت روزانه و حفظ بهداشت دهان است. دهان‌شویه به گوشه‌هایی از دهان و فاصله بین دندان‌ها، لثه و زبان دسترسی دارد که ممکن است هنگام مسواک زدن مورد توجه قرار نگرفته باشند. بسیاری از افراد از جوش شیرین به عنوان جایگزینی برای دهان‌شویه استفاده می‌کنند. رفع بوی بد نفس و خاصیت ضد میکروبی و ضد باکتریایی از دیگر فواید جوش شیرین است.

طرز تهیه دهان‌شویه جوش شیرین ساده است؛ نصف قاشق چای‌خوری از جوش شیرین را به نصف لیوان آب گرم اضافه کرده و سپس قرقره کنید.

خواص جوش شیرین

تسکین آفت دهان

 آفت‌، زخمی کوچک و دردناک است که بر اثر ضربه یا بیماری‌های دیگر داخل دهان ایجاد می‌شود. برخلاف تبخال‌، آفت بر روی لب‌ها ایجاد نمی‌شود و مسری نیست. بر اساس تحقیقات انجام شده، مشخص شده که دهان‌شویه جوش شیرین برای تسکین درد زخم آفت، عالی است. می‌توانید دهان‌شویه جوش شیرین را با استفاده از دستورالعمل بخش قبلی درست کنید. دهان خود را یک‌بار در روز با این ترکیب بشویید تا زخم آفت بهبود یابد.

سفید کردن دندان با جوش شیرین

استفاده از جوش شیرین روش خانگی محبوبی برای سفیدکردن دندان‌هاست. بسیاری از مطالعات نشان داده‌اند که خمیردندان‌های حاوی جوش شیرین برای سفیدکردن دندان‌ها و از بین بردن پلاک‌های روی دندان بهتر از خمیردندان‌های بدون جوش شیرین هستند. احتمالا به این دلیل که جوش شیرین خاصیت سایندگی ملایمی دارد، می‌تواند مولکول‌هایی که موجب لکه‌دار شدن دندان‌ها شده‌اند را بشکند. این ماده همچنین خاصیت ضد باکتریایی و ضد میکروبی دارد که به مبارزه علیه باکتری‌های مضر کمک می‌کند.

این مطلب می‌تواند برای شما مفید باشد: ۷ روش آسان برای سفید کردن طبیعی دندان‌ها در خانه

 دئودورانت (بو زدا)

شاید برایتان جالب باشد بدانید که عرق انسان بدون بو است. مولکول‌های عرق پس از تجزیه توسط باکتری‌ها در زیربغل ، بودار می‌شود. این باکتری‌ها عرق را به مواد اسیدی زائد و بدبو تبدیل می‌کنند.

از فواید جوش شیرین می‌توان به گرفتن بوی بد عرق اشاره کرد به این‌صورت که با کاهش میزان اسیدی بودن بو، باعث کاهش بوی عرق شود. کمی خمیر جوش شیرین را در زیر بغل را امتحان کنید تا متوجه تفاوت شوید.

بهبود عملکرد ورزشی

جوش شیرین یا همان بی‌کربنات سدیم، مکملی محبوب در میان ورزشکاران است.

برخی مطالعات نشان می‌دهند که با استفاده از جوش شیرین می‌توانید در اوج تمرینات ورزشی به مدت طولانی‌تری ورزش کنید؛ به خصوص هنگام ورزش‌های غیر هوازی مانند تمرینات شدید و دو سرعت. در طول تمرینات ورزشی شدید، سلول‌های ماهیچه‌ای شما شروع به تولید اسید لاکتیک می‌کنند. این اسید عامل احساس سوزش و دردی است که در ماهیچه‌های خود هنگام ورزش احساس می‌کنید. همچنین اسید لاکتیک پی‌اچ (میزای اسیدی بودن) درون سلولی شما را پایین می‌آورد که موجب خستگی‌ ماهیچه‌های شما می‌شود. جوش شیرین پی‌اچ بالایی دارد که ممکن است موجب به تاخیر افتادن خستگی شده و به شما این امکان را می‌دهد تا در اوج فعالیت برای مدت طولانی‌تری ورزش کنید. برای مثال، یک مطالعه نشان داد، گروه مصرف کننده جوش شیرین، به طور میانگین ۴.۵ دقیقه بیشتر از گروه دیگر ورزش کردند.

این مطلب می‌تواند برای شما مفید باشد: حقایقی درباره مکمل بدنسازی

درمان خارش پوست و آفتاب‌سوختگی با جوش شیرین

حمام جوش شیرین اغلب برای تسکین خارش پوست توصیه می‌شود. حمام جوش شیرین به خصوص برای تسکین خارش ناشی از گزیدگی حشرات و نیش زنبور موثر است. علاوه بر این، جوش شیرین ممکن است به تسکین خارش ناشی از آفتاب‌سوختگی نیز کمک کند. به نظر می‌رسد این روش زمانی که با دیگر مواد مانند نشاسته ذرت و آرد جو دوسر ترکیب شود، موثرتر است.

برای درست کردن حمام جوش شیرین، یک تا دو پیمانه جوش شیرین را به وان آب ولرم اضافه کنید. مطمئن شوید که نواحی مورد نظر کاملا خیسانده می‌شوند. برای برخی نواحی خاص می‌توانید خمیری از جوش شیرین و مقداری آب تهیه و لایه ضخیمی از خمیر را بر روی نواحی موردنظر قرار دهید.

فواید جوش شیرین

 درمان پینه‌ها 

پینه‌ها، بخش‌هایی از پوست هستند که به دلیل سایش یا فشار طولانی مدت سفت و سخت می‌شوند. فعالیت‌هایی مانند راه رفتن، باغبانی یا ورزش کردن (مانند بلند کردن وزنه) مکرر معمولا موجب ایجاد پینه می‌شوند.

با وجود اینکه پینه‌ها لزوما خطرناک نیستند، اما زمانی که فشار به آن‌ها وارد شود، می‌تواند موجب درد و ناراحتی شوند. اگر شما هم دچار این مشکل هستید نگران نباشید، از بین بردن پینه نیز از فواید جوش شیرین است. نتایج مطالعات نشان داده است، غوطه‌ور کردن پینه در حمام جوش شیرین به نرم کردن آن‌ و از بین‌بردن هرگونه پوسته و کاهش درد کمک کند.

 کند کردن پیشرفت بیماری‌های مزمن کلیوی 

افراد با بیماری مزمن کلیوی (CKD) به تدریج عملکرد کلیه‌های خود را از دست می‌دهند.

کلیه‌ عضو بسیار مهمی است که به خارج کردن مواد زائد و آب اضافی از خون و همچنین توازن مواد معدنی مهمی همچون پتاسیم، سدیم و کلسیم کمک می‌کند.

براساس تحقیقات انجام شده،  جوش شیرین از سرعت پیشرفت CKD کم می‌کند. در مطالعه‌‌ی انجام‌شده بر ۱۳۴ بزرگسال مبتلا به CKD مشخص شد، آن‌هایی که از مکمل‌های سدیم بی‌کربنات (جوش شیرین) استفاده کردند،۳۶ درصد کمتر از افرادی که مکمل‌ها را مصرف نکردند، دچار از کارافتادگی سریع کلیه شدند.

 فواید جوش شیرین برای سرطان

سرطان دومین عامل مرگ‌ومیر در جهان محسوب می‌شود.

درمان سرطان، اغلب شیمی درمانی است. در روش شیمی درمانی، رشد سلول‌های سرطانی کند یا متوقف می‌شود (در حالت عادی، سلول‌های سرطانی با سرعت زیادی رشد می‌کنند). برخی تحقیقات نشان می‌دهند که جوش شیرین می‌تواند به داروهای شیمی درمانی کمک کند تا تاثیر بیشتری داشته باشند. جوش شیرین با کاهش اسیدیته محیط اطراف تومورها برای شیمی درمانی سودمند واقع می‌شود.

البته، شواهد موجود به آزمایشات ابتدایی بر روی حیوانات و مطالعات سلولی محدود می‌شود؛ بنابراین تحقیقات انسانی بیشتری نیاز است.

 خنثی‌کردن بوی یخچال 

آیا برایتان پیش ‌آمده در یخچال خود را باز کرده و متوجه بوی بد آن شوید؟ اینجا هم یکی دیگر از فواید جوش شیرین به کارتان خواهد آمد.

ممکن است برخی غذاها بیش از حد در یخچال مانده و شروع به فاسد شدن کنند. این بوی بد ممکن است حتی بعد از خالی ‌کردن و تمیز‌ کردن کامل یخچال باقی بماند. خوشبختانه، جوش شیرین می‌تواند هوای درون یخچال را با خنثی کردن ترکیبات نامطبوع تازه کند. این ماده بر ذرات بو اثر می‌گذارد و به جای پنهان‌کردن بو، آن‌ها را از بین می‌برد.

یک پیمانه جوش شیرین را در قسمت انتهایی یخچال قرار دهید تا بوی بد یخچال از بین برود.

موارد استفاده جوش شیرین 

 خوشبوکننده هوا

تمامی خوشبوکننده‌های بازاری بوی بد را از بین نمی‌برند. برخی تنها مولکول‌های معطری آزاد می‌کنند که بوی بد را می‌پوشاند. به علاوه، در کمتر از ده درصد از خوشبو کننده‌های هوا، مواد تشکیل دهنده مشخص هستند. اگر به مواد شیمیایی که در خوشبوکننده‌های هوا یافت می‌شود حساسیت داشته باشید، ممکن است دچار مشکلاتی شوید. جوش شیرین جایگزینی عالی و بی‌خطر برای خوشبو‌کننده‌های بازاری است. این ماده بر ذرات بو اثر گذاشته و آن‌ها را خنثی می‌کند.

برای درست‌کردن خوشبو‌کننده هوا با جوش شیرین به مواد زیر نیاز خواهید داشت:

  •  یک ظرف کوچک
  •  یک‌سوم پیمانه جوش شیرین
  •  ده تا پانزده قطره از اسانس دلخواه
  •  یک قطعه پارچه یا کاغذ
  •  نخ یا روبان

جوش شیرین و اسانس را در ظرف بریزید. آن را با پارچه یا کاغذ بپوشانید و سپس دور پارچه (کاغذ) را با نخ محکم ببندید. وقتی بوی عطر کم شد کافیست ظرف را تکان دهید.

سفیدکردن لباس‌ها 

جوش شیرین راهی ارزان برای سفیدکردن و تمیزکردن لباس‌های شماست.

جوش شیرین یک ماده قلیایی است که می‌تواند چرک‌ها و لکه‌ها را از بین ببرد. زمانی‌که جوش شیرین در آب حل می‌شود، بر اسیدهای تشکیل دهنده لکه‌ها اثر کرده و آن‌ها را از بین می‌ببرد. 

نصف پیمانه جوش شیرین را به مقدار مورد استفاده شوینده لباس‌شویی خود اضافه کنید. علاوه بر تمیزی، این کار باعث می‌شود که به شوینده کمتری نیاز داشته باشید.

 پاک‌کننده آشپزخانه

فواید جوش شیرین آن را به پاک‌کننده ‌ای عالی برای آشپزخانه تبدیل می‌کند. این ماده نه تنها می‌تواند لکه‌های سرسخت را پاک کند، بلکه بوی بد آشپزخانه را نیز از بین می‌برد. 

برای استفاده از جوش شیرین در آشپزخانه، با ترکیب جوش شیرین با مقدار کمی آب، خمیر سفتی درست کنید. با استفاده از اسفنج یا پارچه، خمیر را بر روی سطح مورد نظر کشیده سپس با آب بشویید.

در اینجا تعدادی از بخش‌ها و لوازم آشپزخانه که می‌توان با جوش شیرین تمیز کرد، آمده است:

  •  اجاق گاز
  •  فنجان‌های لکه‌دار شده قهوه
  •  سنگ مرمر لکه‌دار شده
  •  لکه‌های چربی
  •  کاشی‌های آشپزخانه
  •  لوله‌های مسدود شده
  •  ظروف نقره‌ کدر شده
  •  مایکروویو

 بوزدایی از سطل زباله

کیسه‌های زباله محتوی انواع مختلفی از محصولات زائد در حال فساد بوده و بوی بدی دارند. متاسفانه، این بو می‌تواند در آشپزخانه و منزل پخش شود.

خوشبختانه، فواید جوش شیرین اینجا نیز به کمک شما می‌آیند. این بوها اغلب اسیدی هستند، بنابراین جوش شیرین بر مولکول‌های بو اثر کرده و آن‌ها را خنثی می‌کند. محققان دریافته‌اند که پاشیدن جوش شیرین داخل سطل زباله می‌تواند تا هفتاد درصد به خنثی کردن بوی سطل کمک کند.

کاربرد جوش شیرین

 پاک‌کردن لکه‌های سرسخت فرش

ترکیب سرکه و جوش شیرین می‌تواند به پاکسازی بسیاری از لکه‌های سرسخت فرش کمک کند.

زمانی‌که جوش شیرین و سرکه ترکیب می‌شوند، ترکیبی به نام کربونیک اسید -ماده رایجی در محصولات پاک‌کننده- ایجاد می‌شود. این واکنش مقدار زیادی گاز تولید می‌کند که در تجزیه لکه‌های سرسخت موثر است.

در اینجا چگونگی از بین‌ بردن لکه‌های سرسخت فرش تنها با استفاده از جوش شیرین و سرکه آمده است:

  1.  ابتدا لکه فرش را با لایه نازکی از جوش شیرین بپوشانید.
  2.  سپس، بطری اسپری خالی را به نسبت یک به یک از آب و سرکه پر کنید و روی ناحیه لکه‌دار شده اسپری کنید.
  3.  حدود یک ساعت و یا تا زمانی که سطح خشک شود صبر کنید.
  4.  جوش شیرین را با یک فرچه بمالید و پس مانده آن را با جارو برقی جمع‌آوری کنید.
  5.  حالا لکه باید کاملا پاک شده باشد. اگر روی فرش جوش شیرین مانده است، با پارچه‌ای نمدار آن را تمیز کنید.

 پاک‌کننده چندمنظوره حمام

تمیز کردن حمام نیز مانند آشپزخانه دشوار است، زیرا دارای سطوح مختلفی است که مکررا استفاده می‌شوند و بنابراین اغلب به تمیز شدن نیاز دارند.

درحالی‌که انواع مختلفی از پاک‌کننده‌های حمام تجاری وجود دارد، بسیاری از افراد تمیزکننده‌های مقرون به صرفه و طبیعی‌تر را ترجیح می‌دهند. جوش شیرین بسیاری از سطوح حمام را ضدعفونی و سفید کرده ومفیدتر است.

 سطوحی که می‌توانید با جوش شیرین تمیز کنید عبارتند از:

  •  کاشی‌های حمام
  •  توالت
  •  دوش
  •  وان
  •  سینک‌های دستشویی

خمیری از جوش شیرین و آب درست کنید. با استفاده از اسفنج یا پارچه، ترکیب را به خوبی بر روی سطحی که می‌خواهید تمیز شود مالیده و پس از پانزده تا بیست دقیقه با پارچه نمدار تمیز کنید.

 تمیز کردن میوه‌ها و سبزیجات

بسیاری از افراد در مورد اثر آفت‌کش‌ها بر مواد غذایی نگرانند. آفت‌کش‌ها برای جلوگیری از آسیب‌دیدن محصول توسط حشرات، میکروب‌ها، جوندگان و علف‌های هرز استفاده می‌شوند. پوست‌کندن میوه بهترین راه برای دور ماندن از اثرات آفت‌کش‌هاست. به هر حال، این‌کار بدین معناست که مواد مغذی مهمی مانند فیبر، ویتامین‌ها و مواد معدنی -که در پوست بسیاری از میوه‌ها یافت می‌شود- دریافت نمی‌کنید.

نتایج تحقیقات اخیر نشان داده که خیساندن میوه‌ها و سبزیجات در جوش شیرین موثرترین روش برای از بین آفت‌کش‌ها، بدون پوست‌کندن آن‌هاست. مطالعه‌ای نشان داد که غوطه‌ور کردن میوه در محلولی از آب و جوش شیرین برای ۱۲ تا ۱۵ دقیقه تقریبا همه آفت‌کش‌های آن را از بین می‌برد.

 جلا دادن ظروف نقره

جوش شیرین جایگزینی در دسترس برای جلادهنده‌های تجاری نقره است.

برای این کار شما به موارد زیر نیاز خواهید داشت:

  •  یک تابه آلومینیومی یا ظرفی که با فویل آلومینیومی پوشانده شده باشد.
  •  یک پیمانه آب جوش
  •  یک قاشق غذاخوری جوش شیرین
  •  نصف پیمانه سرکه سفید

جوش شیرین را به تابه آلومینیومی اضافه کرده و به آرامی سرکه را بریزید. سپس آب جوش را اضافه کرده و نقره را در تابه قرار دهید.

کدری و لکه‌ها فوری شروع به محو شدن می‌کنند و می‌توانید بیشتر ظروف نقره را در عرض سی‌ثانیه از تابه خارج کنید. با این حال، ممکن است لازم باشد ظروف نقره بسیار کدر شده برای حدود یک دقیقه درون مخلوط باقی بمانند.

در این روش، نقره متحمل واکنش شیمیایی با ظرف آلومینیومی و جوش شیرین می‌شود. این واکنش، کدری و لکه‌های ظروف نقره را به تابه آلومینیومی منتقل و پسماند زرد کمرنگی در ته تابه ایجاد می‌کند.

سفید کردن نقره

نجات قابلمه ته‌گرفته

تمیزکردن قابلمه‌های ته‌گرفته، می‌تواند یک کابوس باشد. خوشبختانه می‌توانید قابلمه‌های سوخته را به راحتی با جوش شیرین و آب نجات دهید.

مقدار زیادی جوش شیرین را ته قابلمه بپاشید و به اندازه کافی آب اضافه کنید تا قسمت‌های ته‌گرفته را بپوشاند. مخلوط را بجوشانید و به طور معمول قابلمه را خالی کنید. اگر لکه‌های سرسخت باقی ماندند، با استفاده از سیم و مایع ظرف‌شویی به آرامی ذرات سوخته باقی‌مانده را پاک کنید.

 خاموش کردن آتش روغن و چربی

جالب است که برخی از کپسول‌های آتش‌نشانی حاوی جوش شیرین هستند.

این مواد به عنوان مواد شیمیایی خشک خاموش‌کننده آتش شناخته شده و برای خاموش کردن آتش روغن، چربی و برق استفاده می‌شوند. جوش شیرین با حرارت آتش واکنش داده و کربن‌دی اکسید تولید می‌کند و به این ترتیب آتش را خفه و خاموش می‌کند. این بدین معناست که جوش شیرین می‌تواند برای خاموش کردن آتش‌های کوچک چربی و روغن نیز استفاده شود. نباید توقع داشته باشید که آتش‌های خانگی بزرگتر با جوش شیرین مهار شود. آتش‌های بزرگ‌تر اکسیژن بیشتری را سمت به خود کشیده و ممکن است اثرات جوش شیرین را معکوس کنند.

 از بین‌بردن علف‌های هرز به روش خانگی 

علف‌های هرز گیاهانی مزاحم هستند که در بین شکاف‌های راهروها و پیاده‌روها رشد می‌کنند. آن‌ها اغلب ریشه‌هایی عمیق دارند که از بین‌بردن آن‌ها بدون استفاده از روش‌های شیمیایی دشوار است. خوشبختانه می‌توانید از جوش شیرین به عنوان جایگزینی بی‌خطرتر و ارزان‌تر استفاده کنید. به دلیل اینکه جوش شیرین سدیم بالایی دارد، محیط نامناسبی برای علف‌های هرز ایجاد می‌کند.

مقداری جوش شیرین بر روی علف‌های هرزی که در بین شکاف‌های پیاده‌رو و یا سایر نواحی در حال رویش هستند، بپاشید. ولی از جوش شیرین برای از بین بردن علف‌های هرز باغچه و گلدان خود استفاده نکنید. چرا که این کار ممکن است سایر گیاهان شما را نیز نابود کند.

 بوزدایی از کفش

داشتن کفش‌های بدبو مشکل رایجی است که می‌تواند خجالت‌آور باشد.

خوشبختانه، جوش شیرین راه‌حلی عالی برای رفع بوی بد کفش است. دو قاشق غذاخوری جوش شیرین را داخل دو تکه تنظیف بریزید. پارچه‌ها را با کش پلاستیکی یا نخ محکم ببندید و هرکدام را در یک کفش قرار دهید. کیسه‌های جوش شیرین را قبل از پوشیدن کفش‌ها، خارج کنید.

بوی بد کفش

سخن آخر

جوش شیرین ماده‌ای همه‌کاره است که علاوه بر پخت‌و‌پز کاربردهای بسیاری دارد. این ماده می‌تواند در پاک‌کردن لکه‌های سرسخت، زدودن بوی تعفن و پاک‌کردن  مواردی مانند اجاق گاز، مایکروویو و حتی شکاف بین کاشی‌ها استفاده شود.

به علاوه، جوش شیرین مزیت‌های سلامتی گوناگونی نیز دارد. برای مثال این ماده می‌تواند به درمان سوزش معده، تسکین زخم آفت و حتی سفیدکردن دندان کمک کند.

جوش شیرین ماده‌ای ارزان و در دسترس است. شما می‌توانید یک بسته جوش شیرین را از فروشگاه خواروبار فروشی محلی تهیه کنید. بنابراین، دفعه بعد برای از بین بردن لکه سخت یا بو زدایی به سراغ جوش شیرین بروید.