search

راه‌ تشخیص حساسیت به پنی‌ سیلین

حساسیت به پنی‌سیلین چیست؟

clock icon زمان خواندن 3 دقیقه بهنام جعفرزاده پنجشنبه, 07 فروردین 1399, 16:48

حساسیت به پنی‌سیلین چیست؟
پنی‌سیلین، از سال ۱۹۴۰ به داروی منتخب پزشکان برای درمان عفونت‌های باکتریایی تبدیل شده است، اما بدن برخی افراد واکنش‌های بدی به مصرف این دارو نشان می‌دهد.

بدن شما باید با باکتری‌هایی که بیمارتان کرده مبارزه کند، اما گاهی با خود دارو نیز مبارزه می‌‌کند. این شرایط زمانی رخ می‌دهد که بدن شما به مصرف پنی‌سیلین حساسیت دارد. در واقع، سیستم ایمنی بدن شما تصور می‌کند دارو، میکروبی متجاوز است که باید آن را از بین ببرد.‌اگر می‌خواهید در مورد پنی‌سیلین بیشتر بدانید این مقاله به شما کمک می‌کند تا ابعاد مختلف این دارو را بشناسید.

آن‌چه در این مطلب خواهید خواند:

حساسیت به پنی‌سیلین چه زمانی رخ می‌دهد؟

نشانه‌های حساسیت به پنی‌سیلین چیست؟

در تست حساسیت پنی‌سیلین چه اتفاقی رخ می‌دهد؟

تست پوست پنی‌سیلین

تست چالشی پنی‌سیلین

درمان حساسیت به پنی‌سیلین چگونه است؟

 

حساسیت به پنی‌سیلین چه زمانی رخ می‌دهد؟

هر کسی ممکن است به این نوع آنتی‌بیوتیک حساسیت داشته باشد، اما احتمال بروز حساسیت در این شرایط بیشتر است: 

  • به داروهای دیگری حساسیت داشته باشید
  • HIV مثبت باشید
  • مبتلا به ویروس اپشتین بار (Epstein–Barr virus) (نوعی ویرووس تب‌خال) باشید
  • یکی از اعضای خانواده شما به این دارو حساسیت داشته باشد
  • حساسیت‌های دیگری داشته باشید، مانند تب یونجه

اگر برای مدتی طولانی و به‌طور مرتب پنی‌سیلین استفاده یا دوز بالایی از این دارو را دریافت می‌کنید، احتمال اینکه بدن شما به آن واکنش نشان دهد بیشتر خواهد بود.

پزشکان تلاش می‌کنند آنتی‌بیوتیک مناسب را برای بیماری شما تجویز کنند، اما اگر به پنی‌سیلین حساسیت داشته باشید انتخاب پنی‌سیلین مناسب برای درمان بیماری شما مشکل خواهد بود. در نتیجه، بهتر است اگر در اثر مصرف این دارو مشکلاتی مشاهده کردید، تست حساسیت را انجام دهید.

نشانه‌های حساسیت به پنی‌سیلین چیست؟

می‌توانید تا یک ساعت پس از مصرف پنی‌سیلین متوجه برخی از این نشانه‌ها شوید:

  • سرفه، خس‌خس سینه و تنگی نفس
  • تب
  • کهیر (برجستگی‌های قرمز بر روی پوست شما که ممکن است خارش داشته باشد)
  • احساس خارش در چشم‌ها و آبریزش چشم (ریزش اشک از چشم)
  • احساس خارش در سایر قسمت‌های بدن
  • آب‌ریزش بینی
  • تورم پوست، معمولا در اطراف صورت
  • احساس التهاب و تورم گلو

حساسیت به پنی سیلین

در موارد نادر ممکن است واکنشی شدید به نام آنافیلاکسی (یا پیش‌دفاعی)‌ داشته باشید. اگر خودتان یا شخص دیگری دچار علائم زیر شد، بی‌درنگ با اورژانس تماس بگیرید:

  • احساس درد در ناحیه شکم
  • تنگی نفس (نفس کشیدن برای‌تان سخت می‌شود)
  • اسهال 
  • احساس سرگیجه و یا بیهوشی
  • تشنج 
  • احساس التهاب در گلو و زبان 
  • احساس گرفتگی در قفسه سینه
  • استفراغ و یا حالت تهوع شدید

برخی از واکنش‌های آلرژیک ممکن است روزها یا هفته‌ها بعد اتفاق بیفتد، اگرچه رایج نیست. برخی از این نشانه‌ها عبارتند از:

  • درد مفاصل
  • تورم
  • راش یا بثورات پوستی
  • حالت تهوع
  • خستگی مفرط
  • تب
  • گیجی
  • ضربان قلب نامنظم
  • خون در ادرار

در تست حساسیت پنی‌سیلین چه اتفاقی رخ می‌دهد؟

از پزشک خود وقت بگیرید و برای معاینه به او مراجعه کنید. پزشک از شما در مورد واکنش‌هایی که بدن‌تان با مصرف پنی‌سیلین نشان داد و مدت زمانی که طول کشید سوال می‌پرسد. ممکن است تست پوست یا تست چالشی را برای شما انجام دهد.

تست پوست پنی‌سیلین

تست پوست، رایج‌ترین نوع تست است و حدود یک ساعت طول می‌کشد. ابتدا، پزشک با استفاده از سوزن، دوز ضعیفی از پنی‌سیلین را با ایجاد خراش کوچکی روی پوست ساعدتان قرار می‌دهد. اگر حساسیت داشته باشید تا حدود ۱۵ دقیقه پس از تزریق، یک برجستگی قرمز رنگ در محل تزریق نمایان می‌شود که ظاهری شبیه به پشه خوردگی دارد و در آن نقطه احساس خارش می‌کنید.

اگر این اتفاق رخ ندهد، پنی‌سیلین را زیر پوست ساعدتان تزریق می‌کند. باز هم اگر در مدت ۱۵ دقیقه برجستگی قرمز رنگ روی پوست ظاهر شود، به پنی‌سیلین حساسیت دارید. اما، اگر همچنان بدن‌تان واکنش خاصی نشان نداد، به احتمال زیاد حساسیتی به این دارو ندارید.

فقط برای اطمینان، پزشک ممکن است یک دوز منظم پنی‌سیلین خوراکی به شما بدهد. سپس، حدود یک ساعت در مطب خواهید ماند. چنانچه بدن‌تان نشانه‌های حساسیت را نشان نداد، پزشک به شما اطلاع می‌دهد که مشکلی برای مصرف پنی‌سیلین نخواهید داشت.

تست پنی سیلین

تست چالشی پنی‌سیلین

بیشتر اوقات زمانی که شما به داروی پنی‌سیلین به شدت نیاز دارید و پزشک شما امکان انجام تست پوستی را ندارد، از تست چالشی استفاده می کند.

برای این تست، پزشک ابتدا با دوز پایین شروع به درمان می‌کند. اگر طی سی تا شصت دقیقه واکنش آلرژیک نشان ندادید، دوز بالاتری دریافت خواهید کرد. به این ترتیب هر سی تا شصت دقیقه دوز بیشتری از دارو وارد بدن‌تان می شود تا دوز کامل دارو را دریافت کنید. معمولا، این تست در چهار تا پنج دوز انجام می‌شود. اگر پس از دریافت دوز کامل واکنش آلرژیک نداشتید، به دارو حساسیت ندارید.

درمان حساسیت به پنی‌سیلین چگونه است؟

اگر بدون اینکه بدانید به پنی‌سیلین حساسیت دارید، اقدام به مصرف این دارو کرده‌اید، بی‌درنگ آن را متوقف کنید. در این حالت پزشک با تجویز  داروهای آنتی‌هیستامین مانند دیفن‌هیدرامین در کنترل عوارض پنی‌سیلین کمک می‌کند. برای مشکلات جدی‌تر مانند تورم ممکن است داروی کورتیکواستروئید تجویز شود.

اگر دچار شوک آنافیلاکسی شده باشید، داروی اپی‌نفرین استفاده می‌شود و باید مدتی را در بیمارستان سپری کنید تا فشار خون و تنفس‌تان به حالت عادی بازگردد.

معمولا، وقتی به پنی‌سیلین حساسیت دارید نباید از آن استفاده کنید و پزشک شما باید برای درمان بیماری‌تان، نوع دیگری از آنتی‌بیوتیک را تجویز کند. اما، اگر نیاز شما به پنی‌سیلین ضروری است تحت درمانی با نام حساسیت‌زدایی قرار می‌گیرید. این در حالی است که پیش از این دچار آنافیلاکسی نشده باشید.

در حساسیت‌زدایی، پزشک شما با دوز پایین پنی‌سیلین شروع به درمان می‌کند. اگر در ۱۵ تا سی دقیقه حساسیتی نشان ندادید، دوز بالاتری دریافت می‌کنید. این افزایش دوز می‌تواند در طول چند ساعت یا چند روز انجام شود و اگر واکنشی آلرژیک نشان ندادید، می‌توانید به مصرف پنی‌سیلین ادامه دهید.